Η νέα στρατιωτική κλιμάκωση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν επηρεάζει άμεσα τη ναυτιλία, καθώς η διέλευση των εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ μειώθηκε δραματικά μέσα σε λίγες ώρες με τους πλοιοκτήτες να κρατάνε στάση αναμονής, ενώ την ίδια στιγμή το κόστος ασφάλισης ακολουθεί και πάλι ανοδική πορεία.
Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς, το πρωί της Πέμπτης μόλις δύο δεξαμενόπλοια καταγράφηκαν να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, ξυπνώντας και πάλι μνήμες των προηγούμενων μηνών, όταν από τα στενά δεν περνούσε ούτε ένα πλοίο ή περνούσαν ελάχιστα, και αυτά με κλειστά τα AIS τους και με κίνδυνο να χτυπηθούν.
Ανάμεσά στα πλοία που πέρασαν ήταν δεξαμενόπλοιο VLCC Berg 1, το οποίο είχε φορτώσει αργό πετρέλαιο από το νησί Kharg του Ιράν και βρίσκεται υπό αμερικανικές κυρώσεις, καθώς και το δεξαμενόπλοιο Well Sail, έχοντας αναχωρήσει από το λιμάνι φόρτωσης κοντά στη Σάρτζα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Παράλληλα, στελέχη της ναυτιλιακής αγοράς επισημαίνουν ότι ολοένα περισσότερα πλοία απενεργοποιούν και πάλι τις συσκευές AIS τους κατά τη διέλευσή τους από την περιοχή, γεγονός που δυσκολεύει την ακριβή αποτύπωση της θαλάσσιας κυκλοφορίας και ενισχύει την αβεβαιότητα γύρω από την πραγματική εικόνα στα Στενά.
Όπως σχολίασε ο επικεφαλής γεωπολιτικής ανάλυσης της Rystad Energy, Jorge Leon, «η σχεδόν πλήρης παύση της κυκλοφορίας δεξαμενόπλοιων στα Στενά του Ορμούζ λέει πολύ περισσότερα για τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται σήμερα η αγορά τον κίνδυνο, από οποιαδήποτε επίσημη δήλωση προέρχεται από την Ουάσινγκτον ή την Τεχεράνη».
Η ένταση αναζωπυρώθηκε μετά τις νέες αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές σε στόχους στο Ιράν, οι οποίες ακολούθησαν τις επιθέσεις που σημειώθηκαν νωρίτερα αυτή την εβδομάδα εναντίον τριών δεξαμενόπλοιων στα Στενά του Ορμούζ.
Η Ουάσινγκτον απέδωσε τις επιθέσεις στην Τεχεράνη, ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης υποστήριξαν ότι οι αμερικανικές ενέργειες δυσχεραίνουν την ομαλοποίηση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή και προειδοποίησαν για νέα αντίποινα σε περίπτωση περαιτέρω αμερικανικής εμπλοκής.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκάλεσε και το περιστατικό με το δεξαμενόπλοιο μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου Al Rekayyat, σημαίας Νήσων Μάρσαλ, το οποίο παραμένει ακινητοποιημένο ανοιχτά του Ομάν μετά από πλήγμα που προκάλεσε πυρκαγιά στο μηχανοστάσιο του.
Παρότι αρχικά υπήρξαν φόβοι για σοβαρότερο συμβάν, πηγές της ναυτιλιακής βιομηχανίας αναφέρουν ότι το φορτίο LNG παραμένει ασφαλές, ενώ δεν έχουν αναφερθεί τραυματισμοί ή περιβαλλοντική ρύπανση.
Οι πλοιοκτήτες αποφεύγουν τα Στενά και τα ασφάλιστρα ανεβαίνουν ξανά
Η εικόνα που διαμορφώνεται στην ασφαλιστική αγορά δείχνει ότι οι πλοιοκτήτες αντιμετωπίζουν πλέον με ακόμη μεγαλύτερη επιφύλαξη τα ταξίδια μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Μεσίτες και ασφαλιστικές εταιρείες στο Λονδίνο αναφέρουν ότι τις τελευταίες ημέρες έχουν μειωθεί αισθητά τα αιτήματα για ασφαλιστική κάλυψη πολεμικού κινδύνου, ένδειξη ότι αρκετοί πλοιοκτήτες επιλέγουν να καθυστερήσουν ή ακόμη και να ακυρώσουν τις διελεύσεις τους μέχρι να ξεκαθαρίσει η κατάσταση.
Παρότι εξακολουθούν να υπάρχουν εταιρείες που εξετάζουν τη διέλευση των πλοίων τους από την περιοχή, η διάθεση για ανάληψη ρίσκου εμφανίζεται αισθητά μειωμένη.
«Οι αιτήσεις για προσφορές έχουν περιοριστεί, καθώς αρκετοί πλοιοκτήτες διστάζουν να δεσμευτούν για διέλευση από τα Στενά, αν και εξακολουθούμε να δεχόμαστε ερωτήματα και υπάρχει διαθέσιμη ασφαλιστική κάλυψη», δήλωσε ο Simon Lockwood της Willis Towers Watson.
Ταυτόχρονα, το κόστος ασφάλισης παραμένει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Σύμφωνα με τον μεγαλύτερο ασφαλιστικό μεσίτη παγκοσμίως, τη Marsh, τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου κυμαίνονται πλέον μεταξύ 2% και 6% της αξίας ενός πλοίου, όταν πριν από την έναρξη της σύγκρουσης ανέρχονταν μόλις σε ένα μικρό κλάσμα του ενός τοις εκατό.
Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι για ένα δεξαμενόπλοιο αξίας 100 εκατομμυρίων δολαρίων, η ασφάλιση μόνο για μία διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ μπορεί να κοστίσει έως και 6 εκατομμύρια δολάρια, πριν εφαρμοστούν τυχόν εκπτώσεις λόγω καλού ιστορικού ζημιών.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στο αποκορύφωμα της σύγκρουσης οι ασφαλιστικές χρεώσεις είχαν φτάσει ακόμη και το 10% της αξίας του πλοίου, πριν αρχίσουν να αποκλιμακώνονται προσωρινά κάτω από το 2% κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας.
Για τη ναυτιλία, ωστόσο, το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι μόνο οι ίδιες οι επιθέσεις, αλλά η αβεβαιότητα που δημιουργούν. Ακόμη και όταν τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν θεωρητικά ανοικτά, η απροθυμία των πλοιοκτητών να τα διασχίσουν και η εκτόξευση του κόστους ασφάλισης επηρεάζουν άμεσα τις θαλάσσιες μεταφορές πετρελαίου και LNG, αυξάνοντας το κόστος σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα και, τελικά, στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Αυτή είναι και η βασική αιτία που κάθε νέα στρατιωτική κλιμάκωση στην περιοχή παρακολουθείται πλέον με ιδιαίτερη προσοχή όχι μόνο από τη ναυτιλιακή βιομηχανία, αλλά και από τις παγκόσμιες αγορές.
Επίσης, υπάρχει και το μεγάλο ζήτημα της ασφάλειας των ναυτικών, το οποίο μπορεί να περνάει στα ψιλά, αλλά πρόκειται ίσως για το σημαντικότερο ρίσκο όταν διασχίζει ένα πλοίο τα στενά του Ορμούζ. ήδη το ναυτικό επάγγελμα μετράει τουλάχιστον 16 νεκρούς και έναν αγνοούμενο ναυτικό από τότε που ξεκίνησε η σύγκρουση.
