Περίπου 6.000 ναυτικοί εξακολουθούν να βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε εμπορικά πλοία στον Περσικό Κόλπο, καθώς η πολεμική σύγκρουση και οι περιορισμοί στη διέλευση από τα στενά του Ορμούζ συνεχίζουν να εμποδίζουν την ασφαλή αποχώρησή τους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε ο γενικός γραμματέας του IMO, Αρσένιο Ντομίνγκες, έχουν καταγραφεί 100 ναυτικά περιστατικά από την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου, ενώ 24 ναυτικοί έχουν χάσει τη ζωή τους.
Ο αριθμός των εγκλωβισμένων δεν αφορά μόνο πλοία που βρίσκονται κοντά στα Στενά του Ορμούζ και περιλαμβάνει πληρώματα που βρίσκονται σε εμπορικά πλοία που παραμένουν σε λιμάνια και αγκυροβόλια του Περσικού Κόλπου, χωρίς να υπάρχει ασφαλής δυνατότητα συνέχισης του ταξιδιού τους.
Για τους ναυτικούς που βρίσκονται σε αυτή την κατάσταση, η παρατεταμένη αναμονή δημιουργεί προβλήματα τα οποία δεν περιορίζονται στην αβεβαιότητα για την αναχώρηση. Πολλοί ναυτικοί ενδέχεται να έχουν συμπληρώσει ή να πλησιάζουν τη λήξη των συμβάσεών τους, ενώ οι αλλαγές πληρωμάτων εξαρτώνται από τη διαθεσιμότητα ασφαλών μετακινήσεων και τις συνθήκες στα λιμάνια.
Τι συμβαίνει με τις συμβάσεις και τον επαναπατρισμό των ναυτικών
Η Σύμβαση Ναυτικής Εργασίας MLC 2006 προβλέπει δικαιώματα επαναπατρισμού, καθώς και υποχρεώσεις των πλοιοκτητών σχετικά με τη διαβίωση και την ευημερία των πληρωμάτων.
Η ύπαρξη πολεμικών επιχειρήσεων, ωστόσο, μπορεί να καταστήσει πρακτικά αδύνατη την άμεση αποβίβαση ή αντικατάσταση ενός ναυτικού, ακόμη και όταν έχει ολοκληρωθεί η σύμβασή του. Οι σχετικές υποχρεώσεις δεν παύουν αυτομάτως λόγω της κρίσης, αλλά η εφαρμογή τους επηρεάζεται από τους πραγματικούς περιορισμούς ασφαλείας.
Επιπλέον, τα πλοία που παραμένουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα σε αγκυροβόλια χρειάζονται συνεχή ανεφοδιασμό με τρόφιμα, πόσιμο νερό, καύσιμα και ανταλλακτικά. Η πρόσβαση σε ιατρική περίθαλψη και η δυνατότητα αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών αποτελούν εξίσου κρίσιμα ζητήματα.
Η παρατεταμένη παραμονή σε περιοχή υψηλού κινδύνου επιβαρύνει και την ψυχολογική κατάσταση των πληρωμάτων, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα αναχώρησης.
Ο IMO έχει επανειλημμένα ζητήσει από τις εμπλεκόμενες πλευρές να διευκολύνουν την ασφαλή αποχώρηση των εμπορικών πλοίων. Ήδη από τον Ιούλιο είχε αναφέρει ότι περίπου 6.000 ναυτικοί παρέμεναν εγκλωβισμένοι στον Κόλπο, αριθμός που εξακολουθεί να χρησιμοποιείται στις νεότερες ενημερώσεις.
Στην τελευταία του παρέμβαση, ο Ντομίνγκες αναφέρθηκε επίσης στις καταγγελίες για ακατάλληλη χρήση του διαύλου VHF 16, ο οποίος προορίζεται για επικοινωνίες κινδύνου, επείγοντος και ασφάλειας.
Η διατήρηση του συγκεκριμένου διαύλου διαθέσιμου για τις προβλεπόμενες επικοινωνίες είναι ιδιαίτερα κρίσιμη σε μια περιοχή όπου τα εμπορικά πλοία ενδέχεται να χρειαστούν άμεση βοήθεια.
Πάντως, ο αριθμός των περίπου 6.000 εγκλωβισμένων ναυτικών δημιουργεί ερωτήματα ως προς τη σημερινή εικόνα της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο. Παρά τους σοβαρούς κινδύνους, εμπορικά πλοία εξακολουθούν να πραγματοποιούν διελεύσεις από τα Στενά του Ορμούζ, ενώ η απενεργοποίηση των συσκευών AIS από ορισμένα πλοία δυσχεραίνει την παρακολούθηση της πραγματικής κίνησης.
Χωρίς επικαιροποιημένα και αναλυτικά στοιχεία για τα πλοία που παραμένουν στην περιοχή, δεν είναι δυνατόν να εξακριβωθεί ανεξάρτητα πόσα αδυνατούν πράγματι να αποχωρήσουν και πόσα παραμένουν λόγω επιχειρησιακών αποφάσεων ή ζητημάτων ασφαλείας.
