Το Ιράν δηλώνει έτοιμο να ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ μέσα σε μία εβδομάδα, υπό την προϋπόθεση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αποδεχθούν συγκεκριμένους όρους. Η πρόταση παραμένει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, χωρίς όμως να έχει υπάρξει μέχρι στιγμής συμφωνία.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, επανέφερε την Κυριακή 18 Οκτωβρίου την πρόταση που είχε υποβάλει η Τεχεράνη στα μέσα Σεπτεμβρίου, μετά την κατάρρευση της προσωρινής εκεχειρίας.
Μιλώντας από τη Βαγδάτη, όπου συμμετείχε σε συνάντηση του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας, υποστήριξε ότι η ιρανική πλευρά έχει παρουσιάσει έναν συγκεκριμένο δρόμο για την επαναλειτουργία της θαλάσσιας διόδου και αναμένει την απάντηση της Ουάσιγκτον.
Η πρόταση περιλαμβάνει επτά όρους, οι οποίοι δεν έχουν δημοσιοποιηθεί στο σύνολό τους. Μεταξύ των βασικών απαιτήσεων που έχουν γίνει γνωστές βρίσκονται:
- Η άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.
- Η κατάργηση των αμερικανικών κυρώσεων στις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου.
- Ο τερματισμός των εχθροπραξιών στα περιφερειακά μέτωπα.
Σύμφωνα με τον Αραγτσί, εάν η αμερικανική πλευρά αποδεχθεί τις προϋποθέσεις, τα Στενά θα μπορούσαν να ανοίξουν μέσα σε έξι ημέρες, με τις συνομιλίες να επαναλαμβάνονται την έβδομη. Η Ουάσιγκτον έχει ήδη διαβιβάσει τις παρατηρήσεις της, τις οποίες εξετάζει η Τεχεράνη. Το βασικό σημείο διαφωνίας παραμένει το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιμένουν ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να αντιμετωπίζει εξαρχής το ζήτημα του εμπλουτισμού ουρανίου. Αντίθετα, το Ιράν ζητά να προηγηθεί η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας και να ακολουθήσουν οι συνομιλίες για τα υπόλοιπα ζητήματα.
Τι θα σήμαινε η επαναλειτουργία για τα εμπορικά πλοία
Πριν από την έναρξη του πολέμου, από τα Στενά του Ορμούζ διερχόταν περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Η παρατεταμένη όμως σύγκρουση έχει επηρεάσει τις ενεργειακές μεταφορές, τις ναυλώσεις δεξαμενόπλοιων και τον ανεφοδιασμό των διεθνών αγορών.
Για την ομαλοποίηση πάντως της κατάστασης, μια πολιτική συμφωνία δεν θα αρκούσε από μόνη της, αφού οι πλοιοκτήτες και οι διαχειρίστριες εταιρείες θα χρειάζονταν σαφή εικόνα για την ασφάλεια της διέλευση των πλοίων τους, τους ισχύοντες περιορισμούς και τις ασφαλιστικές καλύψεις.
Ιδιαίτερη σημασία θα είχαν οι οδηγίες των αρμόδιων αρχών για τις επιτρεπόμενες διαδρομές και οι εκτιμήσεις κινδύνου, ειδικά μετά τις πρόσφατες αναφορές για θαλάσσιες νάρκες στην περιοχή, οι οποίες δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Προς το παρόν, η ιρανική πρόταση παραμένει σε ισχύ, αλλά δεν έχει συμφωνηθεί ούτε χρονοδιάγραμμα επαναλειτουργίας ούτε κοινό πλαίσιο ασφαλούς διέλευσης των πλοίων.
