Μια νέα μελέτη για τις συνθήκες εργασίας των ναυτικών απλώς επιβεβαιώνει αυτό που γνωρίζουν όλοι. Οι ναυτικοί δεν περίμεναν φυσικά καμία μελέτη και καμία έρευνα για να καταλάβει ότι το επάγγελμα που κάνει τον κατατάσσει ως έναν άνθρωπο «κατώτερου θεού», με πολύ συγκεκριμένα δικαιώματα και ταυτόχρονα πολλές υποχρεώσεις. Αυτό ήταν γνωστό από ανέκαθεν, αλλά τα τελευταία χρόνια είναι ακόμη πιο έντονο.
Μια νέα μεγάλη μελέτη έρχεται να αποκαλύψει την πραγματικότητα λοιπόν που οι περισσότεροι ναυτικοί γνωρίζουν εδώ και χρόνια, αλλά σπάνια συζητείται ανοιχτά, γιατί προφανώς δεν βολεύονται αυτοί όλοι που «τρέχουν» την παγκόσμια ναυτιλία. Οι άνθρωποι της θάλασσας συνεχίζουν να εργάζονται κάτω από συνθήκες που σε πολλούς άλλους κλάδους θα θεωρούνταν απαράδεκτες.
Την ώρα που η παγκόσμια ναυτιλία στηρίζεται στους ναυτικούς για να συνεχίζεται απρόσκοπτα το παγκόσμιο εμπόριο, νέα έρευνα προειδοποιεί ότι τα πληρώματα παραμένουν ουσιαστικά εκτός βασικών εργασιακών προστασιών που ισχύουν για τους εργαζομένους στη στεριά.
Η μελέτη, που εκπονήθηκε από το World Maritime University (WMU) για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Εργαζομένων στις Μεταφορές (ETF) και της Διεθνής Ομοσπονδίας Εργαζομένων στις Μεταφορές (ITF), προκαλεί ήδη έντονες αντιδράσεις στη ναυτιλιακή βιομηχανία.
Οι ερευνητές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι οι ναυτικοί εξακολουθούν να δουλεύουν εξαντλητικά ωράρια, αντιμετωπίζοντας αυξημένο κίνδυνο κόπωσης, ατυχημάτων και σοβαρών προβλημάτων υγείας, ενώ παράλληλα διαθέτουν σαφώς πιο αδύναμες νομικές προστασίες σε σχέση με τους περισσότερους εργαζόμενους της στεριάς στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, οι ισχύοντες κανονισμοί στη ναυτιλία εξακολουθούν να επιτρέπουν εργασία έως και 91 ώρες την εβδομάδα, μέσω των πλαισίων ελάχιστων ωρών ανάπαυσης που προβλέπονται από τη Σύμβαση Ναυτικής Εργασίας (MLC) και τον κανονισμό STCW.
Η έρευνα έδειξε ότι ο μέσος ναυτικός εργάζεται περίπου 74,9 ώρες εβδομαδιαίως, αριθμός που ξεπερνά κατά πολύ το όριο των 48 ωρών που θεωρεί ο οργανισμός της Διεθνής Οργάνωσης Εργασίας (ILO) ως αποδεκτό για αξιοπρεπή εργασία.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι περισσότεροι από τους μισούς ναυτικούς εργάζονται πάνω από 72 ώρες την εβδομάδα, ενώ περίπου το 12% ξεπερνά ακόμη και το όριο των 91 ωρών που επιτρέπεται από τους σημερινούς ναυτιλιακούς κανονισμούς.
Η μελέτη προειδοποιεί ότι η κόπωση στο ναυτικό επάγγελμα εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται πολύ πιο χαλαρά σε σχέση με άλλους τομείς των μεταφορών, όπως η αεροπορία, οι σιδηρόδρομοι ή οι οδικές μεταφορές.
Σε αντίθεση με άλλους κλάδους, όπου υπάρχουν αυστηροί κανόνες σχετικά με τη νυχτερινή εργασία, τη διαχείριση κόπωσης και τις ώρες επιχειρησιακής δραστηριότητας, η ναυτιλία και η αλιεία βαθμολογήθηκαν ουσιαστικά με μηδέν σε βασικά κριτήρια προστασίας από την κόπωση.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι το σημερινό σύστημα εξακολουθεί να δίνει προτεραιότητα στην εμπορική αποδοτικότητα και στην επιχειρησιακή ευελιξία εις βάρος της υγείας και της ευημερίας των πληρωμάτων. Με λίγα λόγια ισχύει η φράση «ο χρόνος είναι χρήμα»… Όλα τα άλλα έρχονται σε δεύτερη μοίρα.
«Η χρόνια υπερβολική εργασία απειλεί τόσο την ευημερία των ναυτικών όσο και την ίδια τη ναυτική ασφάλεια», αναφέρει χαρακτηριστικά η μελέτη, συνδέοντας τις εξαντλητικές ώρες εργασίας και τη διαταραχή του ύπνου με αυξημένο κίνδυνο ανθρώπινου λάθους, ναυτικών ατυχημάτων, καρδιαγγειακών παθήσεων και εγκεφαλικών επεισοδίων.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία μετά από αρκετές σοβαρές ναυτικές τραγωδίες των τελευταίων ετών, όπου η κόπωση του πληρώματος θεωρήθηκε ένας από τους βασικούς παράγοντες που συνέβαλαν στα ατυχήματα.
Η μελέτη επισημαίνει επίσης ότι οι ναυτικοί παραμένουν εκτός αρκετών βασικών ευρωπαϊκών εργασιακών οδηγιών που προστατεύουν τους εργαζομένους στη στεριά, ενώ αμφισβητείται πλέον ανοιχτά κατά πόσο το παραδοσιακό σύστημα δικαιοδοσίας μέσω της σημαίας του πλοίου εξακολουθεί να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της σύγχρονης ναυτιλίας.
Η γενική γραμματέας της ETF Livia Spera δήλωσε ότι τα συμπεράσματα της μελέτης μπορεί να μην προκαλούν έκπληξη στους ανθρώπους της ναυτιλίας, ωστόσο παραμένουν «σοκαριστικά».
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του WMU Maximo Q. Mejia Jr. τόνισε ότι οι κανονισμοί εργασίας στη ναυτιλία πρέπει πλέον να προσαρμοστούν στα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα γύρω από την κόπωση και τις ασφαλείς ώρες εργασίας.
Η έρευνα έρχεται σε μια περίοδο όπου η παγκόσμια ναυτιλία αντιμετωπίζει ολοένα μεγαλύτερες δυσκολίες στην προσέλκυση νέων ανθρώπων στο ναυτικό επάγγελμα, με αρκετούς να προειδοποιούν ότι οι εξαντλητικές συνθήκες εργασίας απομακρύνουν τη νέα γενιά από τη θάλασσα.
Για πολλούς ναυτικούς, πάντως, η συγκεκριμένη μελέτη απλώς επιβεβαιώνει μια πραγματικότητα που ζουν καθημερινά εδώ και χρόνια πάνω στα πλοία.
Οι συνθήκες εργασίας των ναυτικών είναι γνωστές σε όλους
Βέβαια, όλοι όσοι θεσπίζουν τους κανονισμούς και κάνουν επιθεωρήσεις για λογαριασμό των πετρελαϊκών εταιρειών, των τερματικών σταθμών αλλά και των επιθεωρήσεων του κράτους λιμένα (Port State Control), γνωρίζουν ακριβώς το τι συμβαίνει, απλά το κρύβουν κάτω από το χαλί και με τους κανονισμούς που θεσπίζουν πετάνε την μπάλα στο ναυτικό.
Είναι αδύνατον να μην γνωρίζουν ότι όταν ένα πλοίο φτάνει σε ένα λιμάνι της Κίνας, ένας Πλοίαρχος είναι στην γέφυρα, τουλάχιστον 5-6 ώρες πριν τον πλοηγό, και ακόμη 6-7 ώρες μέχρι να δέσει το πλοίο, και ακόμη 5-6 ώρες μέχρι να τελειώσει με τις αρχές και ξεκινήσει η εκφόρτωση, και αν έρθει και το Port State Control ή κάποιος επιθεωρητής vetting, τότε θα είναι ξύπνιος πάνω από 30 συνεχόμενες ώρες.
Είναι αδύνατον να μην γνωρίζει η ναυτιλιακή κοινότητα ότι ένα πλοίο όταν φτάσει σε ένα λιμάνι όπως στο Ρότερνταμ, έχει ταυτόχρονα να κάνει εκφόρτωση, παραλαβή καυσίμων, παραλαβή προμηθειών και ανταλλακτικών, επιθεωρήσεις κτλ.
Είναι αδύνατον να μην γνωρίζουν οι πετρελαϊκές εταιρείες (που οι ίδιες κάνουν τις επιθεωρήσεις vetting), ότι το πλήρωμα θα υπερβεί κατά πολύ τις ώρες εργασίας τους, όταν οι ίδιες ναυλώνουν ένα πλοίο και κανονίζουν να φορτώσει συνεχόμενα από δύο α΄΄λα καράβια με την μέθοδο του Ship to Ship operation.
Όλοι γνωρίζουν αλλά κανένας δεν θέλει στην πραγματικότητα να «να σπάσει αυγά», όπως λένε και στο χωριό μου. Ποιος άλλωστε θα ήθελε να φτάσει ένα πλοίο στο λιμάνι, να δέσει, και εν συνεχεία να αφήσουν το πλήρωμα στην απόλυτη ησυχία του να ξεκουραστεί για 10 ώρες;
Όλα αυτά κοστίζουν και κανένας δεν θέλει να πληρώσει. Άλλωστε όσο λειτουργεί το σύστημα όλα καλά. Τώρα εάν γίνει και κάνα ατύχημα και σκοτωθεί και κανένας άνθρωπός, ε δε βαριέσαι, θα τα βρούνε οι ασφάλειες…
Διαβάστε ακόμα:
Έρευνα λέει ότι το ναυτικό επάγγελμα είναι ένα από τα πιο επικίνδυνα στον κόσμο
Η δύσκολη ζωή του ναυτικού: Ένα επάγγελμα γεμάτο προκλήσεις και θάρρος
