Ορισμένες από τις μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες του κόσμου ξεκίνησαν με ιστιοφόρα και ατμόπλοια, πολύ πριν εμφανιστούν τα εμπορευματοκιβώτια. Άλλες χρειάστηκαν μόνο λίγες δεκαετίες για να φτάσουν στην κορυφή. Ποια, όμως, διαθέτει την μεγαλύτερη ιστορία;
Η ηλικία μιας ναυτιλιακής εταιρείας δεν είναι πάντοτε τόσο εύκολο να προσδιοριστεί όσο δείχνει μια χρονολογία. Συγχωνεύσεις, εξαγορές και αλλαγές του ονόματος της, μπορεί να έχουν δημιουργήσει ομίλους των οποίων η σημερινή μορφή είναι πολύ νεότερη από τις επιχειρήσεις από τις οποίες προήλθαν.
Σήμερα θα εξετάσουμε δέκα από τα σημαντικότερα ονόματα της παγκόσμιας ναυτιλίας τακτικών γραμμών, ξεκινώντας από τη νεότερη εταιρεία και φτάνοντας σε εκείνη με τις παλαιότερες ιστορικές ρίζες. Η κατάταξη ακολουθεί τη χρονολογία που συνδέεται κυρίως με την ίδρυση ή την καθιερωμένη ιστορική αφετηρία κάθε ομίλου, ενώ παράλληλα εξηγεί την εξέλιξή του μέχρι σήμερα.
10. CMA CGM – 1978
Η ιστορία της CMA αρχίζει το 1978 στη Μασσαλία, όταν ο Jacques Saadé ίδρυσε τη Compagnie Maritime d’Affrètement. Η νέα εταιρεία ξεκίνησε με μία γραμμή ανάμεσα στη Μασσαλία και τη Βηρυτό, αλλά επεκτάθηκε γρήγορα σε νέες αγορές, αξιοποιώντας την ανάπτυξη των θαλάσσιων μεταφορών με εμπορευματοκιβώτια.
Η σημερινή CMA CGM απέκτησε πολύ βαθύτερες ιστορικές ρίζες μέσα από τη συγχώνευσή της με τη γαλλική Compagnie Générale Maritime. Η CGM είχε δημιουργηθεί από παλαιότερες γαλλικές εταιρείες, μεταξύ των οποίων η Messageries Maritimes και η Compagnie Générale Transatlantique, με ιστορία που φτάνει στα μέσα του 19ου αιώνα.
Μετά την ιδιωτικοποίηση της CGM και την ένωσή της με τη CMA το 1996, δημιουργήθηκε ένας όμιλος που εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων. Η πορεία του περιλαμβάνει μεγάλες εξαγορές, όπως της Delmas, της APL και της CEVA Logistics, οι οποίες διεύρυναν τη δραστηριότητά του από τη θάλασσα προς τις χερσαίες μεταφορές και την ολοκληρωμένη εφοδιαστική αλυσίδα.
9. MSC – 1970
Το 1970 ο Ιταλός πλοίαρχος Gianluigi Aponte ίδρυσε στη Νάπολη τη Mediterranean Shipping Company. Η εταιρεία ξεκίνησε με ένα μεταχειρισμένο πλοίο, το Patricia, και επικεντρώθηκε αρχικά σε δρομολόγια μεταξύ της Μεσογείου και της ανατολικής Αφρικής.
Σε αντίθεση με άλλους μεγάλους ομίλους, η MSC δεν δημιουργήθηκε από συγχώνευση ιστορικών εταιρειών. Η ανάπτυξή της υπήρξε οργανική και βασίστηκε στην αγορά μεταχειρισμένων πλοίων, στην επέκταση του δικτύου της και, αργότερα, σε ένα τεράστιο πρόγραμμα ναυπηγήσεων.
Μέσα σε περίπου μισό αιώνα ξεπέρασε εταιρείες με υπερδιπλάσια ιστορία και κατέκτησε την πρώτη θέση παγκοσμίως στη μεταφορική ικανότητα πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων. Παράλληλα, ο όμιλος επεκτάθηκε στους τερματικούς σταθμούς, στις χερσαίες μεταφορές, στην εφοδιαστική αλυσίδα και στην κρουαζιέρα μέσω της MSC Cruises. Η πορεία της αποδεικνύει ότι η ηλικία μιας ναυτιλιακής εταιρείας δεν καθορίζει απαραίτητα και τη σημερινή της ισχύ.
8. Evergreen Marine – 1968
Ο Chang Yung-fa ίδρυσε την Evergreen Marine στην Ταϊβάν το 1968, ξεκινώντας με ένα μεταχειρισμένο φορτηγό πλοίο, το Central Trust. Αρχικά η εταιρεία δραστηριοποιήθηκε σε τοπικές και περιφερειακές μεταφορές, πριν στραφεί αποφασιστικά στα εμπορευματοκιβώτια.
Καθοριστικό βήμα αποτέλεσε η δημιουργία τακτικών γραμμών προς τη Μέση Ανατολή και, αργότερα, προς τη Βόρεια Αμερική. Το 1984 εγκαινίασε υπηρεσία που συνέδεε την Ασία, την Ευρώπη και την Αμερική προς δύο κατευθύνσεις, ενισχύοντας εντυπωσιακά την παρουσία της στις παγκόσμιες μεταφορές.
Τα πράσινα πλοία και εμπορευματοκιβώτια της έγιναν ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα σύμβολα της διεθνούς ναυτιλίας. Η Evergreen παραμένει οικογενειακά συνδεδεμένη με τον ιδρυτή της και εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στις μεγαλύτερες εταιρείες του κλάδου.
7. Pacific International Lines – 1967
Η Pacific International Lines ιδρύθηκε στη Σιγκαπούρη το 1967 από τον Chang Yun Chung. Ξεκίνησε ως μια μικρή περιφερειακή εταιρεία με δύο μεταχειρισμένα πλοία, σε μια εποχή κατά την οποία η Σιγκαπούρη βρισκόταν ακόμη στα πρώτα στάδια της εξέλιξής της σε διεθνές ναυτιλιακό κέντρο.
Η PIL αναπτύχθηκε κυρίως μέσα από γραμμές που συνέδεαν την Ασία με την Αφρική, τη Μέση Ανατολή και την Ωκεανία. Δεν απέκτησε την κλίμακα της MSC ή της Maersk, διατήρησε όμως ισχυρή παρουσία σε αγορές όπου οι μεγαλύτεροι ανταγωνιστές δεν είχαν πάντοτε το ίδιο εκτεταμένο δίκτυο.
Παρά τις οικονομικές πιέσεις που αντιμετώπισε κατά την περίοδο της πανδημίας, η εταιρεία αναδιαρθρώθηκε και συνέχισε τη δραστηριότητά της, παραμένοντας ένα από τα παλαιότερα ενεργά ονόματα της ασιατικής μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων.
6. COSCO Shipping – Ρίζες από το 1961
Η China Ocean Shipping Company ιδρύθηκε το 1961 ως ο κρατικός υπερπόντιος ναυτιλιακός φορέας της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας. Το πρώτο της ταξίδι πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα διέθετε περιορισμένη παρουσία στις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές.
Η γιγάντωση της COSCO ακολούθησε την άνοδο της Κίνας ως βιομηχανικής και εξαγωγικής δύναμης. Από έναν κρατικό στόλο γενικού φορτίου εξελίχθηκε σε όμιλο με δραστηριότητες στα εμπορευματοκιβώτια, στα δεξαμενόπλοια, στα πλοία μεταφοράς χύδην φορτίου, στους λιμένες και στις υπηρεσίες εφοδιαστικής.
Η σημερινή China COSCO Shipping Corporation δημιουργήθηκε το 2016 από τη συγχώνευση της COSCO Group με την China Shipping Group. Πρόκειται επομένως για σχετικά νέο εταιρικό σχήμα, το οποίο όμως στηρίζεται σε ναυτιλιακή ιστορία που αρχίζει το 1961. Η σύνδεσή του με λιμένες και τερματικούς σταθμούς σε πολλές ηπείρους το έχει καταστήσει βασικό τμήμα της παγκόσμιας εμπορικής υποδομής.
5. «K» Line – 1919
Η Kawasaki Kisen Kaisha, περισσότερο γνωστή ως «K» Line, ιδρύθηκε στην Ιαπωνία το 1919. Δημιουργήθηκε σε στενή σύνδεση με τα ναυπηγεία Kawasaki και αναπτύχθηκε μέσα από τη διαχείριση ενός στόλου που εξυπηρετούσε τις αυξανόμενες εμπορικές ανάγκες της Ιαπωνίας.
Η ονομασία «K» Line καθιερώθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1920, όταν οι Kawasaki Kisen, Kawasaki Zosen και Kokusai Kisen τέθηκαν υπό κοινή διαχείριση. Στα χρόνια που ακολούθησαν, η εταιρεία επεκτάθηκε σε φορτηγά πλοία, δεξαμενόπλοια, πλοία μεταφοράς αυτοκινήτων, πλοία υγροποιημένου φυσικού αερίου και τακτικές γραμμές εμπορευματοκιβωτίων.
Το 2017 η «K» Line, μαζί με τη MOL και τη NYK, δημιούργησε την Ocean Network Express. Από τον Απρίλιο του 2018, οι δραστηριότητες μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων των τριών ιαπωνικών ομίλων λειτουργούν υπό την κοινή επωνυμία ONE. Η «K» Line, ωστόσο, εξακολουθεί να δραστηριοποιείται αυτοτελώς στους υπόλοιπους ναυτιλιακούς τομείς.
4. Maersk – 1904
Η δανέζικη Maersk ιδρύθηκε το 1904 στην πόλη Svendborg από τον πλοίαρχο Peter Mærsk Møller και τον γιο του, Arnold Peter Møller. Η πρώτη τους εταιρεία, Dampskibsselskabet Svendborg, άρχισε τη δραστηριότητά της με το μικρό ατμόπλοιο Svendborg.
Από τις συμβατικές θαλάσσιες μεταφορές η Maersk πέρασε σταδιακά στα δεξαμενόπλοια, στις τακτικές γραμμές και, τελικά, στα εμπορευματοκιβώτια. Κατά το μεγαλύτερο μέρος των τελευταίων δεκαετιών υπήρξε η μεγαλύτερη εταιρεία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στον κόσμο, μέχρι να ξεπεραστεί από την MSC.
Η εξαγορά της Sea-Land το 1999 και της P&O Nedlloyd το 2005 αύξησε θεαματικά το μέγεθός της. Τα τελευταία χρόνια ο δανέζικος όμιλος έχει περιορίσει πολλές από τις δραστηριότητές του στην ενέργεια, επιδιώκοντας να μετατραπεί από παραδοσιακή ναυτιλιακή εταιρεία σε πάροχο ολοκληρωμένων μεταφορών και υπηρεσιών εφοδιαστικής.
3. NYK Line – 1885
Η Nippon Yusen Kaisha ιδρύθηκε το 1885 από τη συγχώνευση δύο ιαπωνικών ναυτιλιακών επιχειρήσεων, της Mitsubishi Mail Steamship Company και της Kyodo Unyu Kaisha. Οι πρόδρομες δραστηριότητές της ανάγονται ακόμη νωρίτερα, στις πρώτες οργανωμένες προσπάθειες της Ιαπωνίας να δημιουργήσει σύγχρονο εμπορικό στόλο κατά τον 19ο αιώνα.
Η NYK ανέπτυξε γραμμές προς την Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική, την Αυστραλία και άλλες περιοχές, μεταφέροντας τόσο φορτία όσο και επιβάτες. Στη μεταπολεμική εποχή στράφηκε σε εξειδικευμένους τύπους πλοίων, όπως δεξαμενόπλοια, μεταφοράς αυτοκινήτων, υγροποιημένου φυσικού αερίου και χύδην φορτίου.
Το τμήμα μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων εντάχθηκε το 2018 στην ONE. Η NYK συνέχισε ως ανεξάρτητος πολυκλαδικός ναυτιλιακός και εφοδιαστικός όμιλος, διατηρώντας ενεργή παρουσία σε μεγάλο μέρος της θαλάσσιας οικονομίας. Η ίδια η εταιρεία τοποθετεί επίσημα την ίδρυσή της στο 1885.
2. Mitsui O.S.K. Lines – Ρίζες από το 1884
Η ιστορία της MOL συνδέεται με την Osaka Shosen Kaisha, η οποία ιδρύθηκε το 1884 μέσα από τη συνένωση δεκάδων μικρότερων πλοιοκτητών στην περιοχή της Οσάκα. Σκοπός ήταν η δημιουργία ενός ισχυρότερου οργανισμού, ικανού να προσφέρει τακτικές και αξιόπιστες θαλάσσιες συνδέσεις.
Η σημερινή Mitsui O.S.K. Lines σχηματίστηκε το 1964 από τη συγχώνευση της Osaka Shosen Kaisha με τη Mitsui Steamship. Μία ακόμη σημαντική αλλαγή ήρθε το 1999, όταν η MOL ενώθηκε με τη Navix Line, ενισχύοντας ιδιαίτερα τη θέση της στη μεταφορά χύδην φορτίων και ενέργειας.
Όπως η NYK και η «K» Line, μετέφερε το τμήμα εμπορευματοκιβωτίων στην ONE. Σήμερα η MOL διατηρεί ευρύ στόλο που περιλαμβάνει πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου, δεξαμενόπλοια, φορτηγά πλοία, πλοία μεταφοράς αυτοκινήτων και άλλες εξειδικευμένες μονάδες.
1. Hapag-Lloyd – Ρίζες από το 1847
Στην πρώτη θέση βρίσκεται η Hapag-Lloyd, της οποίας οι επίσημες ιστορικές ρίζες φτάνουν στο 1847. Στις 27 Μαΐου εκείνου του έτους ιδρύθηκε στο Αμβούργο η Hamburg-Amerikanische Packetfahrt-Actien-Gesellschaft, γνωστή ως HAPAG, με στόχο την τακτική μεταφορά επιβατών και φορτίων μεταξύ Γερμανίας και Βόρειας Αμερικής.
Δέκα χρόνια αργότερα, το 1857, ιδρύθηκε στη Βρέμη η Norddeutscher Lloyd. Οι δύο εταιρείες εξελίχθηκαν σε μεγάλες δυνάμεις των υπερατλαντικών μεταφορών, εξυπηρετώντας εκατομμύρια επιβάτες και τεράστιους όγκους φορτίων. Υπέστησαν, όμως, βαριές απώλειες στους δύο παγκόσμιους πολέμους και χρειάστηκε να ανοικοδομήσουν τους στόλους τους σχεδόν από την αρχή.
Η ανάγκη χρηματοδότησης της μετάβασης στα εμπορευματοκιβώτια έφερε τις δύο ιστορικές αντιπάλους πιο κοντά. Το 1970 συγχωνεύθηκαν και δημιούργησαν τη Hapag-Lloyd, με τη μορφή που αποτέλεσε τη βάση του σημερινού ομίλου.
Ακολούθησαν η εξαγορά της CP Ships το 2005, η ενσωμάτωση των δραστηριοτήτων εμπορευματοκιβωτίων της χιλιανής CSAV το 2014 και η συγχώνευση με την UASC το 2017. Μέσα από αυτές τις κινήσεις η Hapag-Lloyd διατήρησε τη θέση της μεταξύ των μεγαλύτερων εταιρειών τακτικών γραμμών, παρότι δεν διαθέτει σήμερα τον μεγαλύτερο στόλο. Σύμφωνα με την επίσημη ιστορία της εταιρείας, η αφετηρία της τοποθετείται στην ίδρυση της HAPAG το 1847.
Η παλαιότερη δεν είναι και η μεγαλύτερη
Σχεδόν 180 χρόνια χωρίζουν τα πρώτα ιστιοφόρα της HAPAG από τα σημερινά γιγαντιαία πλοία μεταφοράς άνω των 20.000 εμπορευματοκιβωτίων. Στο διάστημα αυτό η ναυτιλία πέρασε από το ιστίο στον ατμό, από το γενικό φορτίο στο τυποποιημένο εμπορευματοκιβώτιο και από τις μεμονωμένες γραμμές στα παγκόσμια δίκτυα.
Η Hapag-Lloyd είναι η εταιρεία με τις παλαιότερες ιστορικές ρίζες μεταξύ των μεγάλων ναυτιλιακών εταιρειών και ομίλων, αλλά δεν είναι, όμως, η παλαιότερη ναυτιλιακή εταιρεία που εξακολουθεί να δραστηριοποιείται παγκοσμίως. Η βρετανική Bibby Line, για παράδειγμα, ανάγει την ιστορία της στο 1807, χωρίς σήμερα να ανήκει στους μεγάλους μεταφορείς εμπορευματοκιβωτίων. Η Bibby Marine επιβεβαιώνει ότι οι απαρχές του ομίλου βρίσκονται στο 1807.
Χαρακτηριστική είναι η σύγκριση με την MSC, με την γερμανική Hapag-Lloyd να διαθέτει ιστορία που αρχίζει το 1847, ενώ η MSC να εμφανίζεται μόλις το 1970. Παρ’ όλα αυτά, η νεότερη εταιρεία κατόρθωσε να δημιουργήσει τον μεγαλύτερο στόλο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στον κόσμο.
Στη σύγχρονη ναυτιλία, επομένως, η ιστορική διάρκεια αποτελεί ισχυρή κληρονομιά, όχι όμως εγγύηση για την πρώτη θέση. Παρόλα αυτά τα σχεδόν 180 χρόνια ιστορίας της Hapag-Lloyd είναι από μόνο του ένα στοιχείο που προκαλεί το ενδιαφέρον.
