Ερωτήματα προκαλούν οι κινήσεις 17 ρωσικών αλιευτικών σκαφών στον Βόρειο Ατλαντικό, τα οποία εντοπίστηκαν να βρίσκονται επανειλημμένα κοντά σε κρίσιμα υποθαλάσσια καλώδια που συνδέουν τη Βρετανία με την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενισχύοντας τις υποψίες ότι ορισμένα από τα σκάφη ενδέχεται να χρησιμοποιούνται για δραστηριότητες παρακολούθησης.
Σύμφωνα με την έρευνα της βρετανικής εφημερίδας The Telegraph, η ανάλυση στοιχείων παρακολούθησης πλοίων από την πλατφόρμα Global Fishing Watch αποκάλυψε περισσότερες από 500 περιπτώσεις κατά τις οποίες ρωσικά αλιευτικά παρέμειναν για μεγάλα χρονικά διαστήματα πάνω από υποθαλάσσια καλώδια επικοινωνιών ή ακολούθησαν τις διαδρομές τους.
Τα στοιχεία καλύπτουν περίοδο τεσσεράμισι ετών και αφορούν 17 σκάφη, τα οποία εμφανίζονται να δραστηριοποιούνται ως αλιευτικά, συχνά στην ίδια περιοχή με άλλα επαγγελματικά αλιευτικά πλοία.
Εκείνο που κίνησε το ενδιαφέρον των ερευνητών ήταν οι επαναλαμβανόμενες αλλαγές πορείας, οι χαμηλές ταχύτητες και η παρατεταμένη παραμονή ορισμένων σκαφών κοντά σε συγκεκριμένα σημεία του υποθαλάσσιου δικτύου.
Οι κινήσεις που προκάλεσαν υποψίες
Μία από τις χαρακτηριστικότερες περιπτώσεις καταγράφηκε βόρεια της Σκωτίας, στην περιοχή του υποθαλάσσιου καλωδίου Atlantic Crossing 1. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, ρωσικά αλιευτικά παρέμειναν συνολικά 337 ώρες κοντά στη διαδρομή του συγκεκριμένου καλωδίου, εκ των οποίων οι 322 καταγράφηκαν μόνο τον Απρίλιο του 2023.
Σε μία περίπτωση, σκάφος που πλησίαζε από την κατεύθυνση των Νήσων Φερόε άλλαξε απότομα πορεία και στη συνέχεια πραγματοποίησε δέκα αλλαγές κατεύθυνσης κατά μήκος τμήματος περίπου 25 χιλιομέτρων ενώ ένα άλλο εύρημα της έρευνας αφορά σκάφος που εμφανίζεται να έχει προσεγγίσει εννέα διαφορετικά υποθαλάσσια καλώδια σε διάστημα τεσσάρων ετών.
Οι κινήσεις αυτές δεν αποδεικνύουν από μόνες τους κατασκοπευτική δραστηριότητα. Ένα αλιευτικό μπορεί να κινείται με χαμηλή ταχύτητα και να αλλάζει συχνά πορεία στο πλαίσιο της αλιευτικής του δραστηριότητας. Ωστόσο, η επαναλαμβανόμενη παρουσία πάνω από συγκεκριμένες υποθαλάσσιες διαδρομές είναι εκείνη που έχει προκαλέσει τις υποψίες.
Πηγή του ΝΑΤΟ, την οποία επικαλείται η βρετανική εφημερίδα, ανέφερε ότι η Συμμαχία γνωρίζει τις δραστηριότητες και τις θέσεις των ρωσικών πολιτικών αλιευτικών σκαφών. Μάλιστα, υποστήριξε ότι σε ορισμένα από αυτά δεν έχουν παρατηρηθεί ποτέ αλιεύματα στα καταστρώματα τους.
Γιατί τα υποθαλάσσια καλώδια αποτελούν τόσο σημαντικό στόχο
Κάτω από τη επιφάνεια του Ατλαντικού Ωκεανού βρίσκεται ένα τεράστιο δίκτυο καλωδίων οπτικών ινών, μέσω του οποίου μεταφέρεται σημαντικό μέρος των διεθνών τηλεπικοινωνιών και της ανταλλαγής δεδομένων. Οι συγκεκριμένες υποδομές εξυπηρετούν καθημερινά τραπεζικές συναλλαγές, τηλεπικοινωνίες, νοσοκομεία, μεταφορές και πολλές ακόμη κρίσιμες υπηρεσίες.
Οι γενικές διαδρομές των καλωδίων είναι γνωστές και αποτυπώνονται σε σχετικούς χάρτες. Η ακριβής θέση τους όμως στον βυθό, καθώς και τα σημεία στα οποία είναι περισσότερο εκτεθειμένα, έχουν ιδιαίτερη σημασία από πλευράς ασφάλειας.
Ένα αλιευτικό που διαθέτει κατάλληλο εξοπλισμό θα μπορούσε θεωρητικά να πραγματοποιήσει έρευνα του βυθού χωρίς να προκαλέσει την ίδια προσοχή με ένα στρατιωτικό ή ειδικό ερευνητικό πλοίο.
Το ενδεχόμενο αυτό απασχολεί τις βρετανικές αρχές, ιδιαίτερα καθώς έχουν προηγηθεί αναφορές για δραστηριότητες ρωσικών υποβρυχίων και ειδικών πλοίων κοντά σε υποθαλάσσιες υποδομές στον Βόρειο Ατλαντικό και στην Αρκτική.
Η βρετανική κυβέρνηση προωθεί αυστηρότερο νομοθετικό πλαίσιο για την προστασία των υποθαλάσσιων καλωδίων, με βαρύτερες ποινές για σκόπιμες καταστροφές και πρόσθετες απαιτήσεις ασφάλειας για τις εταιρείες τηλεπικοινωνιών.
Παρά τις υποψίες που έχουν διατυπωθεί, δεν έχει παρουσιαστεί δημόσια απόδειξη ότι τα 17 συγκεκριμένα αλιευτικά προκάλεσαν ζημιές σε καλώδια ή εκτελούσαν αποστολές κατασκοπείας.
Το γεγονός, πάντως, ότι οι κινήσεις τους έχουν τεθεί υπό εξέταση από τις δυτικές υπηρεσίες ασφαλείας δείχνει πόσο μεγάλη σημασία έχει αποκτήσει πλέον η προστασία των υποθαλάσσιων υποδομών, ακόμη και σε θαλάσσιες περιοχές όπου η παρουσία αλιευτικών πλοίων θεωρείται απολύτως συνηθισμένη.
