Παρά τη δραματική μείωση της κίνησης στο Ορμούζ, όλο και περισσότερο πετρέλαιο καταφέρνει να βγει από τον Περσικό Κόλπο, με τις εξαγωγές να έφτασαν τον Σεπτέμβριο στο υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη του πολέμου, χωρίς όμως να έχουν επιστρέψει στην κανονικότητα.
Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler που δημοσίευσε το Reuters στις 28 Σεπτεμβρίου, οι εξαγωγές αργού από τους σημαντικότερους παραγωγούς της περιοχής αναμένεται να φτάσουν αυτόν τον μήνα τα 12,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Στην καταγραφή περιλαμβάνονται η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ιράκ, το Ομάν, το Κατάρ, το Κουβέιτ και το Ιράν.
Είναι η μεγαλύτερη ποσότητα από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου. Δεν σημαίνει όμως ότι η ποσότητα που εξάγεται από την περιοχή έχει επανέλθει στα επίπεδα πριν από τη σύγκρουση. Τον Φεβρουάριο οι ίδιες χώρες εξήγαγαν περίπου 18,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως, δηλαδή περίπου 6 εκατ. περισσότερα από σήμερα.
Το πιο ενδιαφέρον βρίσκεται στο Ορμούζ, όπου οι εξαγωγές μέσω του Στενού αναμένεται να φτάσουν τον Σεπτέμβριο περίπου τα 7,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως, παρότι ο αριθμός των πλοίων που διέρχονται παραμένει πολύ χαμηλότερος από τα προπολεμικά επίπεδα.
Πώς γίνεται λοιπόν να περνούν πολύ λιγότερα πλοία και ταυτόχρονα να αυξάνεται τόσο πολύ η ποσότητα του πετρελαίου;
Ένα μέρος της απάντησης βρίσκεται στο μέγεθος των πλοίων που χρησιμοποιούνται. Μόνο την τελευταία εβδομάδα, σύμφωνα με την Kpler, 19 δεξαμενόπλοια VLCC βγήκαν από το Ορμούζ μεταφέροντας περίπου δύο εκατομμύρια βαρέλια σαουδαραβικού αργού το καθένα. Θεωρητικά πρόκειται για περίπου 38 εκατ. βαρέλια πάνω σε μόλις 19 πλοία.
Η Σαουδική Αραβία βρίσκεται πίσω από μεγάλο μέρος αυτής της αλλαγής, με τις συνολικές εξαγωγές της να αναμένεται να φτάσουν τον Σεπτέμβριο περίπου τα 5,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως, από μόλις 2,446 εκατ. τον Αύγουστο.
Από το λιμάνι της Ras Tanura μέσα στον Περσικό Κόλπο, οι φορτώσεις εκτινάχθηκαν από 929.000 βαρέλια ημερησίως τον Αύγουστο σε περίπου 3,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Σεπτέμβριο.
Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις επιθέσεις που προκάλεσαν οι ζημιές στον αγωγό East-West της Σαουδικής Αραβίας, περιορίζοντας προσωρινά τη δυνατότητα μεταφοράς αργού προς το Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα. Το Ριάντ αναγκάστηκε έτσι να στρέψει ξανά μεγάλες ποσότητες προς τα ανατολικά λιμάνια του και, κατά συνέπεια, προς το Ορμούζ.
Έχει δημιουργηθεί παράλληλα ένας ιδιαίτερα πολύπλοκος μηχανισμός θαλάσσιας μεταφοράς με τα δεξαμενόπλοια να φορτώνουν μέσα στον Κόλπο, να περνούν το Στενό και μέρος των φορτίων να μεταφορτώνεται σε άλλα μεγάλα δεξαμενόπλοια στα ανοικτά του Ομάν για το επόμενο σκέλος του ταξιδιού προς την Ασία.
Οι μεταφορτώσεις αυτές επιτρέπουν στα πλοία που αναλαμβάνουν το πιο επικίνδυνο τμήμα της διαδρομής να επιστρέφουν γρηγορότερα για να φορτώσουν εκ νέου. Το σύστημα έχει βοηθήσει να αποκατασταθεί σημαντικό μέρος των εξαγωγών, αλλά με τεράστιο κόστος σε ναύλους, ασφάλιστρα, πρόσθετες επιχειρήσεις και δεσμευμένη χωρητικότητα.
Πριν από τον πόλεμο, περίπου 125 μεγάλα εμπορικά πλοία την ημέρα περνούσαν από το Ορμούζ. Τον Σεπτέμβριο υπήρξαν ημέρες κατά τις οποίες οι καταγεγραμμένες διελεύσεις περιορίστηκαν σε μονοψήφιους αριθμούς ενώ στις 21 Σεπτεμβρίου καταγράφηκαν μόλις δύο μεγάλα εμπορικά πλοία.
Τα δεδομένα αυτά χρειάζονται πάντως μία σημαντική διευκρίνιση, αφού οι εταιρείες παρακολούθησης δεν μπορούν να καταγράψουν τα πλοία που περνούν από τα στενά του Ορμούζ με απενεργοποιημένο το Αυτόματο Σύστημα Αναγνώρισης (AIS), κάτι που συμβαίνει στην περιοχή για λόγους ασφαλείας.
Η ανάκαμψη του Σεπτεμβρίου δείχνει κυρίως πόσο γρήγορα μπορεί να προσαρμοστεί η ναυτιλία στα νέα δεδομένα όταν μία κρίσιμη θαλάσσια αρτηρία διαταράσσεται. Δεν αποδεικνύει ότι το πρόβλημα του Ορμούζ λύθηκε, το αντίθετο μάλιστα,
Η Μέση Ανατολή εξακολουθεί να εξάγει περίπου 6 εκατ. βαρέλια ημερησίως λιγότερα από τον Φεβρουάριο και για να μεταφέρει ακόμη και τις σημερινές ποσότητες χρειάζονται περισσότερα μεγάλα δεξαμενόπλοια, μεταφορτώσεις σε άλλα δεξαμενόπλοια και πολύ υψηλότερο κόστος.
Το Ορμούζ επομένως δεν έχει επιστρέψει στην κανονικότητα απλά η ναυτιλία έχει βρει έναν τρόπο να μεταφέρει πολύ περισσότερο πετρέλαιο με πολύ λιγότερες διελεύσεις.
