Η ναυπήγηση ενός καινούργιου πλοίου, από την παραγγελίας μέχρι την παράδοσή του, μπορεί υπό κανονικές συνθήκες να διαρκέσει δύο, τρία ή και τέσσερα χρόνια, ανάλογα με τον τύπο του πλοίου, την πολυπλοκότητα της κατασκευής και τη διαθεσιμότητα των ναυπηγείων. Τι συμβαίνει όμως όταν ένα νεότευκτο χρειάζεται 8, 9 ή ακόμη περισσότερα χρόνια για να παραδοθεί;
Το «GLEN ROSA» θα έπρεπε να έχει παραδοθεί από το 2018, αλλά αντί γι’ αυτό, το νεότευκτο επιβατηγό-οχηματαγωγό εξακολουθεί να βρίσκεται στη διαδικασία κατασκευής στη Σκωτία, με την παράδοσή του να έχει πλέον μετατεθεί για τον Φεβρουάριο του 2027.
Η περίπτωση του πλοίου της CalMac αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα του πόσο μπορεί να εκτροχιαστεί ένα ναυπηγικό πρόγραμμα. Σχεδόν εννέα χρόνια καθυστέρησης, πολλαπλάσιο κόστος και διαδοχικές αλλαγές στον σχεδιασμό έχουν μετατρέψει την κατασκευή δύο επιβατηγών σε μείζον ζήτημα για τις συγκοινωνίες των νησιών της Σκωτίας.
Η τελευταία αναβολή ανακοινώθηκε στα τέλη Οκτωβρίου, όταν αποφασίστηκε να τοποθετηθούν επανασχεδιασμένες προπέλες στο «GLEN ROSA» πριν από την παράδοσή του. Η απόφαση συνδέεται με προβλήματα κραδασμών που παρουσιάστηκαν στο αδελφό «GLEN SANNOX», το οποίο έχει ήδη τεθεί σε υπηρεσία.
Το σκεπτικό των αρμόδιων αρχών είναι ότι οι εργασίες πρέπει να ολοκληρωθούν στο ναυπηγείο, ώστε να αποφευχθεί η μεταγενέστερη απόσυρση του πλοίου από τα δρομολόγια για αντικατάσταση των ελίκων. Ο νέος προγραμματισμός προβλέπει εργασίες σε δεξαμενή τον Ιανουάριο και παράδοση τον επόμενο μήνα.
Από την κατασκευή στις δοκιμές: Πού μπορεί να χαθεί ο χρόνος
Ένα επιβατηγό πλοίο μπορεί να φαίνεται εξωτερικά ολοκληρωμένο, αλλά να απέχει ακόμη αρκετούς μήνες από την επιχειρησιακή του ετοιμότητα.
Μετά την εγκατάσταση των κύριων μηχανών, των συστημάτων πρόωσης, των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού ασφαλείας ακολουθούν εκτεταμένες δοκιμές αφού η σωστή λειτουργία κάθε συστήματος πρέπει να επιβεβαιωθεί τόσο μεμονωμένα όσο και σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα.
Στα πλοία διπλού καυσίμου, όπως το «GLEN ROSA», προστίθενται οι απαιτήσεις δοκιμών και πιστοποίησης των εγκαταστάσεων LNG. Ένα τεχνικό πρόβλημα στην πρόωση μπορεί να επηρεάσει τον προγραμματισμό των δοκιμών, της δεξαμενιστικής περιόδου και της τελικής παραλαβής.
Οι κραδασμοί από την προπέλα, για παράδειγμα, δεν αποτελούν μόνο ένα ζήτημα άνεσης των επιβατών αφού ανάλογα με τη συχνότητα και την έντασή τους, μπορούν να επηρεάσουν τον εξοπλισμό, τη λειτουργία του πλοίου και τη μακροχρόνια αντοχή κατασκευαστικών στοιχείων. Στο «GLEN SANNOX» έχουν αναφερθεί προβλήματα κραδασμών και ρηγματώσεων που συνδέονται με τη συμπεριφορά της πρόωσης.
Το κόστος της καθυστέρησης το πληρώνουν και τα νησιά
Η αρχική σύμβαση για τα δύο αδελφά επιβατηγά είχε υπογραφεί το 2015, με συνολικό τίμημα περίπου 97 εκατομμυρίων λιρών. Έκτοτε, το κόστος του προγράμματος έχει αυξηθεί δραματικά, ενώ το ναυπηγείο Ferguson Marine πέρασε σε κρατική ιδιοκτησία το 2019.
Οι καθυστερήσεις σημαίνουν ότι παλαιότερα πλοία παραμένουν περισσότερο χρόνο σε υπηρεσία και ότι ο προγραμματισμός της ακτοπλοϊκής εξυπηρέτησης συνεχίζει να εξαρτάται από περιορισμένο αριθμό διαθέσιμων μονάδων.
Παράλληλα, ακόμη και η φυσική παράδοση ενός νεότευκτου δεν σημαίνει ότι μπορεί να αρχίσει αμέσως τα δρομολόγια. Χρειάζονται εκπαίδευση και εξοικείωση του πληρώματος, ολοκλήρωση των απαιτούμενων πιστοποιήσεων και επιχειρησιακή προετοιμασία.
Η Σκωτία αντιμετωπίζει και δεύτερη πρόσφατη καθυστέρηση, αυτή τη φορά με το «LOCH INDAAL», που κατασκευάζεται στην Τουρκία. Η έλλειψη διαθέσιμων εξειδικευμένων τεχνικών για τις τελικές επιθεωρήσεις και πιστοποιήσεις μετέθεσε την αναχώρησή του από το ναυπηγείο τουλάχιστον έως τα μέσα Νοεμβρίου.
Δύο διαφορετικά πλοία, δύο διαφορετικές αιτίες καθυστέρησης και ένα κοινό επιχειρησιακό αποτέλεσμα: οι νησιωτικές γραμμές περιμένουν πλοία που έχουν ήδη προγραμματιστεί να τις εξυπηρετούν.
