Αντιμέτωπος με κατηγορίες για εγκλήματα πολέμου βρίσκεται ο Ρώσος πλοίαρχος φορτηγού πλοίου, ο οποίος φέρεται να συμμετείχε στη μεταφορά περισσότερων από 54.000 τόνων ουκρανικών σιτηρών από την Κριμαία προς τη Συρία. Οι ουκρανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι η υπόθεση αφορά δύο ταξίδια που πραγματοποιήθηκαν το 2022 και το 2023.
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται το υπό ρωσική σημαία φορτηγό πλοίο Matros Pozynich, μεταφορικής ικανότητας 28.351 DWT. Ο πλοίαρχος, Mykola Telagin, ηλικίας 54 ετών, κατηγορείται ότι οργάνωσε και εκτέλεσε τη μεταφορά φορτίων σιτηρών τα οποία, σύμφωνα με την ουκρανική εισαγγελία, είχαν αφαιρεθεί παράνομα από αγρότες σε περιοχές υπό ρωσική κατοχή.
Η πρώτη μεταφορά πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2022 και αφορούσε περισσότερους από 27.000 τόνους σιταριού, ενώ ακολούθησε και δεύτερο ταξίδι τον Ιανουάριο του 2023, με φορτίο περίπου 27.300 τόνων.
Και στις δύο περιπτώσεις, το πλοίο φέρεται να φόρτωσε στη Σεβαστούπολη και να μετέφερε τα σιτηρά στο λιμάνι της Λατάκειας, στη Συρία. Σύμφωνα με τους Ουκρανούς ερευνητές, στα συνοδευτικά έγγραφα τα φορτία παρουσιάζονταν ως ρωσικής προέλευσης.
Οι αρχές υποστηρίζουν επίσης ότι κατά τη διάρκεια των συγκεκριμένων ταξιδιών ο πλοίαρχος απενεργοποιούσε κατά διαστήματα το AIS, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μεταδίδονταν ανακριβή στοιχεία για τη θέση του πλοίου.
Γιατί διώκεται προσωπικά ο πλοίαρχος;
Η ουκρανική εισαγγελία θεωρεί ότι η ευθύνη δεν περιορίζεται σε όσους αφαίρεσαν αρχικά τα σιτηρά από τους ιδιοκτήτες τους και κατά την εκτίμησή της, μπορεί να επεκταθεί και σε πρόσωπα που γνώριζαν την παράνομη προέλευση των προϊόντων και συμμετείχαν συνειδητά στη μεταφορά τους εκτός της κατεχόμενης περιοχής.
Για τον λόγο αυτό, ο Ρώσος πλοίαρχος κατηγορείται τόσο για παραβίαση των ουκρανικών κανόνων εισόδου και εξόδου από κατεχόμενα εδάφη όσο και για παραβίαση των νόμων και εθίμων του πολέμου. Σύμφωνα με την ουκρανική εισαγγελία, είναι η πρώτη φορά που η συμμετοχή πλοιάρχου στη μεταφορά σιτηρών από κατεχόμενες περιοχές αντιμετωπίζεται από τις ουκρανικές αρχές ως πιθανό έγκλημα πολέμου.
Η διάκριση έχει σημασία και από την πλευρά του ναυτικού και δημιουργούνται αρκετά ερωτήματα γύρο από την υπόθεση αυτή, αφού ο πλοίαρχος μπορεί να είναι υπεύθυνος για την ασφαλή εκτέλεση του ταξιδιού και την τήρηση των εφαρμοστέων κανονισμών, αλλά δεν είναι αυτομάτως υπεύθυνος για κάθε παράνομη πράξη που ενδέχεται να συνδέεται με την εμπορική προέλευση ενός φορτίου.
Στη συγκεκριμένη υπόθεση, η κατηγορία στηρίζεται στον ισχυρισμό ότι ο πλοίαρχος γνώριζε την προέλευση των σιτηρών και συμμετείχε ενεργά στην απόκρυψή της. Η απόδειξη αυτών των στοιχείων αποτελεί αντικείμενο της ποινικής διαδικασίας.
Το Matros Pozynich είναι ένα φορτηγό πλοίου που κατασκευάστηκε το 2010 και, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, πέρασε σε ρωσικά συμφέροντα το 2022, οπότε άλλαξε και σημαία από τις Νήσους Μάρσαλ σε ρωσική. Η δίωξη έχει κινηθεί ερήμην του πλοιάρχου και δεν έχει εκδοθεί καταδικαστική απόφαση.
Την ίδια ημέρα, οι ουκρανικές αρχές ανακοίνωσαν και τη σύλληψη δύο προσώπων στην Οδησσό, τα οποία κατηγορούνται ότι βοήθησαν στην απόκρυψη της προέλευσης σχεδόν 8.000 τόνων ουκρανικού σιταριού που είχαν μεταφερθεί από το κατεχόμενο λιμάνι της Μαριούπολης. Η συγκεκριμένη υπόθεση αφορά διαφορετικό φορτίο και διαφορετική μεταφορά.
