Ένα πρωτόγνωρο περιστατικό ζήσαμε πριν από λίγες ημέρες στην ελληνική ακτοπλοΐα, όταν ένας πλοίαρχος ξυλοκοπήθηκε άγρια από οδηγούς φορτηγών πάνω στον καταπέλτη του πλοίου του, προκαλώντας την έντονη αντίδραση των ναυτικών και της Πανελλήνιας Ένωσης Πλοιάρχων Εμπορικού Ναυτικού (ΠΕΠΕΝ). Ένα περιστατικό που προκαλεί οργή και δεν μπορεί, ούτε πρέπει, να περάσει έτσι.
Ο πλοίαρχος κατέληξε στο νοσοκομείο με τραύματα στο πρόσωπο και το πλοίο του χρειάστηκε άλλον πλοίαρχο για να συνεχίσει το πλοίο δρομολόγιό του. Όλα αυτά συνέβησαν σε ελληνικό λιμάνι, πάνω στον καταπέλτη ενός επιβατηγού-οχηματαγωγού πλοίου. Μια εικόνα που προκαλεί οργή και δεν επιτρέπεται να ξεχαστεί σε λίγες ημέρες.
Το περιστατικό του περασμένου Σαββάτου στην Κόστα Αργολίδας, κατά τη φόρτωση του πλοίου που θα εκτελούσε το δρομολόγιο προς τις Σπέτσες, θα έπρεπε να έχει σημάνει συναγερμό σε ολόκληρο τον ναυτιλιακό κόσμο.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του Λιμενικού Σώματος, πέντε οδηγοί φορτηγών συνελήφθησαν για παρακώλυση συγκοινωνιών, επικίνδυνη σωματική βλάβη και συμπλοκή, με την Πανελλήνια Ένωση Πλοιάρχων Εμπορικού Ναυτικού (ΠΕΠΕΝ) να καταγγέλλει ότι ο συνάδελφός μας δέχθηκε απρόκλητη επίθεση από οδηγούς και συγγενικά τους πρόσωπα, την ώρα που εκτελούσε τα καθήκοντά του. Οι ακριβείς συνθήκες του επεισοδίου αποτελούν αντικείμενο της προανάκρισης.
Από πότε, όμως, η άσκηση των καθηκόντων ενός πλοιάρχου μπορεί να τον φέρνει αντιμέτωπο με τη σωματική βία;
Ένας πλοίαρχος καλείται καθημερινά να παίρνει κρίσιμες αποφάσεις, πολλές φορές υπό πίεση, έχοντας την ευθύνη για την ασφάλεια των επιβατών, του πληρώματος, του φορτίου και του ίδιου του πλοίου.
Η φόρτωση οχημάτων δεν είναι μια διαδικασία στην οποία μπορεί να επιβάλλει ο καθένας τους δικούς του κανόνες. Υπάρχουν συγκεκριμένες απαιτήσεις για την ασφαλή κατανομή των φορτίων, την ευστάθεια, την πρόσδεση των οχημάτων και την ασφαλή επιβίβαση. Ο πλοίαρχος έχει την τελική ευθύνη για την ασφάλεια του πλοίου και οφείλει να παρεμβαίνει όταν κρίνει ότι κάτι δεν γίνεται σωστά.
Μπορεί ένας οδηγός να διαφωνήσει με μια οδηγία. Μπορεί να διαμαρτυρηθεί, να ζητήσει εξηγήσεις ή να απευθυνθεί στις αρμόδιες αρχές. Δεν έχει, όμως, κανένα δικαίωμα να χρησιμοποιήσει βία εναντίον ενός ναυτικού.
Και όποιος θεωρεί ότι μπορεί να επιβάλει τη θέλησή του με γροθιές μέσα σε ένα πλοίο, πρέπει να γνωρίζει ότι υπάρχουν νόμοι και συνέπειες.
Η ΠΝΟ και οι ναυτεργατικές ενώσεις πρέπει να σταθούν έμπρακτα στο πλευρό του πλοιάρχου
Η ΠΕΠΕΝ αντέδρασε με μια ιδιαίτερα σκληρή ανακοίνωση, καταδικάζοντας την επίθεση και ζητώντας την ποινική δίωξη των υπαιτίων με βάση τις κακουργηματικές διατάξεις του Ποινικού Κώδικα. Η παρέμβασή της είναι σημαντική. Ωστόσο, η υπόθεση δεν μπορεί να περιοριστεί σε μια ανακοίνωση καταδίκης, όσο αυστηρή και αν είναι η διατύπωσή της.
Η Πανελλήνια Ναυτική Ομοσπονδία (ΠΝΟ) οφείλει να αναδείξει και αυτή το περιστατικό σε ζήτημα που αφορά ολόκληρη την ακτοπλοΐα και γενικότερα την ελληνική ναυτιλία..
Σήμερα ήταν ένας πλοίαρχος, αύριο μπορεί να είναι ένας υποπλοίαρχος, ένας ναύκληρος, ένας ναύτης ή οποιοσδήποτε άλλος εργαζόμενος βρεθεί αντιμέτωπος με κάποιον που θεωρεί ότι έχει το δικαίωμα να επιβάλλεται με τη βία.
Απαιτείται συντονισμένη παρέμβαση των ναυτεργατικών ενώσεων, ουσιαστική νομική υποστήριξη στον τραυματισμένο συνάδελφο και παρακολούθηση της δικαστικής εξέλιξης της υπόθεσης. Οι πέντε συλλήψεις άλλωστε αποτελούν την αρχή της διαδικασίας και η Δικαιοσύνη είναι εκείνη που θα εξετάσει τα πραγματικά περιστατικά, θα αποδώσει τις ευθύνες και θα αποφασίσει για τις προβλεπόμενες ποινές.
Από την πλευρά του, το Υπουργείο Ναυτιλίας οφείλει να εξετάσει σοβαρά την προστασία των πληρωμάτων κατά τη διάρκεια των λιμενικών εργασιών. Δεν είναι δυνατόν οι ναυτικοί να καλούνται να εφαρμόζουν τους κανονισμούς ασφαλείας και ταυτόχρονα να αισθάνονται απροστάτευτοι απέναντι σε περιστατικά βίας.
Χρειάζονται σαφείς διαδικασίες άμεσης παρέμβασης των λιμενικών αρχών όταν εκδηλώνονται απειλές ή επιθετικές συμπεριφορές, ώστε κανένα μέλος πληρώματος να μη βρίσκεται μόνο του απέναντι σε τέτοιες καταστάσεις.
Υπάρχει, όμως, και κάτι ακόμη που πρέπει να μας προβληματίσει. Το πλοίο τελικά αναχώρησε, αφού αντικαταστάθηκε ο τραυματισμένος πλοίαρχος, αφού μια γραμμή έπρεπε να εξυπηρετηθεί και ένα προγραμματισμένο δρομολόγιο έπρεπε να πραγματοποιηθεί.
Αυτή είναι η πραγματικότητα της ναυτιλίας. Τα πλοία δεν σταματάνε ποτέ, πρέπει να ταξιδεύουν και να συνεχίζουν να εκτελούν την εμπορική τους δραστηριότητα. Όμως, πίσω από τη συνέχιση ενός δρομολογίου υπάρχει ένας άνθρωπος που οδηγήθηκε στο νοσοκομείο. Ένας επαγγελματίας που ξεκίνησε να κάνει τη δουλειά του και βρέθηκε τραυματισμένος.
Και αν έναν πλοίαρχο μπορείς να τον αντικαταστήσεις για να συνεχίσει το πλοίο το ταξίδι του, τον άνθρωπο, όμως, δεν μπορείς να τον αντιμετωπίζεις ως αναλώσιμο.
Αν πραγματικά θέλουμε να μιλάμε για σεβασμό στο ναυτικό επάγγελμα, για προσέλκυση νέων στη θάλασσα και για αναβάθμιση της ελληνικής ναυτιλίας, πρέπει πρώτα να διασφαλίσουμε ότι οι άνθρωποι της μπορούν να εργάζονται χωρίς να φοβούνται για τη σωματική τους ακεραιότητα.
Δεν γίνεται να απαιτούμε από τους πλοιάρχους να αναλαμβάνουν τεράστιες ευθύνες και την ίδια στιγμή να ανεχόμαστε συμπεριφορές που υπονομεύουν την ασφάλεια και την άσκηση των καθηκόντων τους.
Η στήριξη στους ναυτικούς δεν αποδεικνύεται μόνο με δηλώσεις και φωτογραφίες σε εκδηλώσεις. Αποδεικνύεται όταν ένας συνάδελφος βρίσκεται σε δύσκολη θέση και ολόκληρος ο ναυτιλιακός κόσμος στέκεται δίπλα του.
Γιατί αν σήμερα συνηθίσουμε στην εικόνα ενός ξυλοκοπημένου πλοιάρχου και γενικότερα ναυτικού, αύριο τι άλλο θα θεωρούμε φυσιολογικό; Και κυρίως, πόσο σοβαρό πρέπει να γίνει το επόμενο περιστατικό για να αποφασίσουμε ότι η ανοχή στη βία έχει τελειώσει;
