Μια νέα μέθοδος απόκρυψης των πραγματικών κινήσεων των δεξαμενόπλοιων του ρωσικού «σκιώδους στόλου» αποκαλύπτει έρευνα των Financial Times, με τα πλοία να μεταδίδουν παραποιημένα στοιχεία της θέσης τους μέσω του AIS, δημιουργώντας την εντύπωση ότι βρίσκονται σε διαφορετικά σημεία από εκείνα στα οποία πραγματικά ταξιδεύουν.
Σύμφωνα με την έρευνα, τουλάχιστον 12 ρώσικα δεξαμενόπλοια του «σκιώδους στόλου» έχουν χρησιμοποιήσει τέτοιες πρακτικές, με ορισμένα να εμφανίζονται στα συστήματα παρακολούθησης σε δύο διαφορετικές θέσεις κατά το ίδιο χρονικό διάστημα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι κινήσεις τους στην περιοχή του Βοσπόρου, με τα πλοία να φέρονται να μεταδίδουν για μικρά χρονικά διαστήματα την πραγματική τους θέση, ενώ παράλληλα εξακολουθούν να εμφανίζονται παραποιημένα δεδομένα σε υπηρεσίες παρακολούθησης της κίνησης των πλοίων.
Η πρακτική αυτή διαφέρει από μια απλή και συνηθισμένη απενεργοποίηση του AIS, όπου όταν ένα πλοίο σταματά να εκπέμπει, η θέση του παύει να ενημερώνεται. Στην περίπτωση της παραποίησης, μπορεί να δημιουργείται μια εντελώς διαφορετική εικόνα για την πορεία, την ταχύτητα και την περιοχή στην οποία βρίσκεται το πλοίο.
Τι σημαίνει αυτό για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας
Το Αυτόματο Σύστημα Αναγνώρισης (AIS) αποτελεί βασικό μέσο ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ πλοίων και παράκτιων σταθμών. Μεταδίδει στοιχεία όπως η ταυτότητα του πλοίου, η θέση, η πορεία και η ταχύτητά του, το λιμάνι προέλευσης, το λιμάνι κατάπλου και η ημερομηνία και ώρα που αναμένεται να φτάσει στον τελικό προορισμό του, βοηθώντας τους αξιωματικούς γέφυρας να αποκτούν καλύτερη εικόνα της κυκλοφορίας γύρω τους.
Ωστόσο, οι πληροφορίες αυτές δεν αποτελούν πάντα αξιόπιστα στοιχεία, αφού το AIS μπορεί να μεταδώσει λανθασμένα δεδομένα, είτε επειδή θα μπουν εσκεμμένα λάθος πληροφορίες, είτε εξαιτίας τεχνικού προβλήματος είτε λόγω κάποιας σκόπιμης παρέμβασης.
Η παραποίηση μπορεί να πραγματοποιείται σε διαφορετικά επίπεδα, αφού άλλο είναι η μετάδοση ψευδών στοιχείων από τον εξοπλισμό ενός πλοίου και άλλο η αλλοίωση των δεδομένων που εμφανίζονται σε διαδικτυακές πλατφόρμες παρακολούθησης. Η διάκριση αυτή έχει σημασία, καθώς μια λανθασμένη απεικόνιση σε μια ιστοσελίδα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το ίδιο σήμα λαμβάνεται και από τα γειτονικά πλοία.
Για τον αξιωματικό φυλακής, το AIS παραμένει βοηθητικό μέσο και δεν υποκαθιστά την πτική παρατήρηση, το ραντάρ και την αξιολόγηση της πραγματικής κυκλοφορίας σύμφωνα με τους Διεθνείς Κανονισμούς προς Αποφυγή Συγκρούσεων στη Θάλασσα.
Η έρευνα συνδέει τις πρακτικές απόκρυψης με την προσπάθεια ορισμένων δεξαμενόπλοιων να περιορίσουν την έκθεσή τους σε επιθέσεις ή να δυσκολέψουν τον εντοπισμό των κινήσεών τους.
Ο ρωσικός «σκιώδης στόλος» περιλαμβάνει πλοία που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου, συχνά μέσω σύνθετων εταιρικών σχημάτων και με περιορισμένη διαφάνεια ως προς την ιδιοκτησία ή την ασφαλιστική τους κάλυψη. Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι κάθε πλοίο που μεταφέρει ρωσικό πετρέλαιο ανήκει σε αυτή την κατηγορία.
Η ταυτοποίηση των συγκεκριμένων πλοίων και του τρόπου με τον οποίο αλλοιώθηκαν τα δεδομένα τους αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την πλήρη αξιολόγηση των ευρημάτων.
