Ένα από τα διασημότερα υπερωκεάνια του 20ού αιώνα ετοιμάζεται για το τελευταίο του ταξίδι, όχι όμως με προορισμό κάποιο λιμάνι. Το ιστορικό «SS United States», που εξακολουθεί να κατέχει το ρεκόρ της ταχύτερης διάσχισης του Ατλαντικού από επιβατηγό πλοίο, προγραμματίζεται να βυθιστεί ελεγχόμενα στα ανοικτά της Φλόριντα, ώστε να μετατραπεί σε τεχνητό ύφαλο.
Λίγες ημέρες πριν από την προγραμματισμένη βύθισή του, μια δικαστική προσφυγή επιχείρησε να σταματήσει τη βύθισή του, επικαλούμενη τόσο την ιστορική αξία του πλοίου όσο και πιθανούς περιβαλλοντικούς κινδύνους.
Το «SS United States» κατασκευάστηκε στα ναυπηγεία Newport News της Βιρτζίνια και παραδόθηκε το 1952. Με μήκος περίπου 302 μέτρων και ολική χωρητικότητα 53.300 GT, υπήρξε το μεγαλύτερο επιβατηγό υπερωκεάνιο που κατασκευάστηκε ποτέ στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στο παρθενικό του ταξίδι κατέρριψε το ρεκόρ διάσχισης του Ατλαντικού, επιτυγχάνοντας μέση ταχύτητα περίπου 35 κόμβων και ξεπερνώντας την επίδοση του «Queen Mary». Η ταχύτητά του ήταν εντυπωσιακή για πλοίο τέτοιου μεγέθους, ενώ η σχεδίασή του από τον ναυπηγό William Francis Gibbs θεωρήθηκε σημαντικό τεχνολογικό επίτευγμα της εποχής.
Η εμπορική πορεία ολοκληρώθηκε το 1969, όταν η εξάπλωση των αεροπορικών μεταφορών είχε ήδη περιορίσει δραστικά τη ζήτηση για υπερατλαντικά ταξίδια με πλοίο.
Ακολούθησαν δεκαετίες ακινησίας και διαδοχικές προσπάθειες αξιοποίησής του ως μουσείου, ξενοδοχείου ή τουριστικού αξιοθέατου. Καμία δεν κατάφερε να εξασφαλίσει τη χρηματοδότηση που απαιτούσε η αποκατάσταση και συντήρησή του.
Τον Οκτώβριο του 2024, η κομητεία Okaloosa της Φλόριντα απέκτησε το πλοίο, προκειμένου να το μετατρέψει σε έναν από τους μεγαλύτερους τεχνητούς υφάλους στον κόσμο.
Η δικαστική προσφυγή και οι περιβαλλοντικές ανησυχίες
Στις 3 Νοεμβρίου, η οργάνωση SS United States Preservation Foundation και ο συνιδρυτής της Steven R. Perry προσέφυγαν σε ομοσπονδιακό δικαστήριο, ζητώντας να σταματήσει η επιχείρηση. Οι προσφεύγοντες υποστηρίζουν ότι οι αρμόδιες ομοσπονδιακές υπηρεσίες δεν εξέτασαν επαρκώς τις περιβαλλοντικές συνέπειες και δεν τήρησαν όλες τις απαιτήσεις προστασίας ιστορικών μνημείων.
Μία από τις βασικές ανησυχίες τους αφορά την παρουσία εξασθενούς χρωμίου σε παλαιές προστατευτικές επιστρώσεις του πλοίου. Η οργάνωση υποστηρίζει ότι το συγκεκριμένο υλικό μπορεί να δημιουργήσει κινδύνους για το θαλάσσιο περιβάλλον και ζητά πρόσθετες αναλύσεις πριν από οποιαδήποτε βύθιση.
Η κομητεία Okaloosa, από την πλευρά της, έχει προχωρήσει σε εκτεταμένες εργασίες προετοιμασίας, με απομάκρυνση καλωδιώσεων, υπολειμμάτων καυσίμων και άλλων υλικών, ώστε το κύτος να καταστεί κατάλληλο για την προγραμματισμένη χρήση.
Στις 6 Νοεμβρίου, ομοσπονδιακή δικαστής απέρριψε το αρχικό αίτημα έκτακτης προσωρινής απαγόρευσης, επισημαίνοντας ελλείψεις στην τεκμηρίωση της αίτησης και στο ζήτημα της οικονομικής εγγύησης που θα απαιτούνταν για τα έξοδα παραμονής του πλοίου.
Η απόφαση δεν αποτελεί οριστική δικαστική κρίση για όλες τις περιβαλλοντικές αιτιάσεις. Η οργάνωση υπέβαλε τροποποιημένο αίτημα, συνεχίζοντας την προσπάθεια να εμποδίσει τη βύθιση.
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, το «SS United States» αναμένεται να ρυμουλκηθεί από το Mobile της Αλαμπάμα στις 9 Νοεμβρίου και να βυθιστεί στις 12 Νοεμβρίου, εφόσον το επιτρέψουν οι καιρικές συνθήκες.
Η επιλεγμένη θέση βρίσκεται περίπου 22 ναυτικά μίλια νοτιοδυτικά του Destin, στον Κόλπο του Μεξικού. Οι τοπικές αρχές προσδοκούν ότι το ιστορικό κύτος θα εξελιχθεί σε σημαντικό καταδυτικό προορισμό και θα δημιουργήσει νέο θαλάσσιο οικοσύστημα.
Για όσους επιδιώκουν τη διάσωσή του, όμως, η μετατροπή ενός πλοίου με τόσο σημαντική θέση στην ιστορία της υπερωκεάνιας ναυσιπλοΐας σε τεχνητό ύφαλο ισοδυναμεί με την οριστική απώλεια ενός μοναδικού ναυπηγικού μνημείου.
