Τρεις ναυτικοί έχασαν τη ζωή τους και άλλοι τρεις τραυματίστηκαν σε τρία διαφορετικά περιστατικά, όταν μεγάλα κύματα σάρωσαν τα καταστρώματα πλοίων που ταξίδευαν με κακοκαιρία. Τα αποτελέσματα των ερευνών οδήγησαν τη Ναυτιλιακή Αρχή της Λιβερίας στην έκδοση προειδοποίησης για τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν τα πληρώματα κατά την εκτέλεση εργασιών σε αμοικτούς χώρους
Τα περιστατικά σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια επιθεωρήσεων, ελέγχων πρόσδεσης εξοπλισμού και διερεύνησης τεχνικών προβλημάτων στην πλώρη και σε άλλα ανοικτά καταστρώματα. Και στις τρεις περιπτώσεις, οι ναυτικοί βρέθηκαν εκτεθειμένοι στα μεγάλα κύματα, ενώ τα πλοία συνέχιζαν την πορεία τους σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες.
Στο πρώτο περιστατικό, το πλήρωμα είχε μεταβεί στο πρόστεγο για να ελέγξει εξοπλισμό και διατάξεις πρόσδεσης. Την στιγμή εκείνη ένα μεγάλο κύμα πέρασε πάνω από την πλώρη και παρέσυρε δύο ναυτικούς, οι οποίοι προσέκρουσαν σε μεταλλικές κατασκευές του πλοίου. Και οι δύο τραυματίστηκαν σοβαρά, ενώ ο ένας υπέκυψε αργότερα στα τραύματά του.
Στο δεύτερο περιστατικό, μέλη του πληρώματος είχαν λάβει άδεια να πραγματοποιήσουν επιθεώρηση στο πρόστεγο μετά από περίοδο κακοκαιρίας. Καθώς ετοιμάζονταν να επιστρέψουν στους χώρους ενδιαίτησης, ένα μεγάλο κύμα «έσκασε» στο κατάστρωμα. Οι περισσότεροι πρόλαβαν να καταφύγουν σε προστατευμένο σημείο, όμως ένας ναυτικός παρασύρθηκε και χτύπησε σε κατασκευές του πλοίου, με αποτέλεσμα να χάσει τη ζωή του.
Το τρίτο δυστύχημα συνέβη όταν οι επαναλαμβανόμενοι συναγερμοί των υδροσυλλεκτών (σεντίνες) οδήγησαν τα μέλη του πληρώματος να ελέγξουν πιθανή εισροή θαλασσινού νερού στο κάσαρο. Το πλοίο εξακολουθούσε να ταξιδεύει με έντονο κυματισμό και, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, οι ναυτικοί φαίνεται ότι χτυπήθηκαν από μεγάλο κύμα ενώ ασφάλιζαν τον χώρο μετά την επιθεώρηση. Ένας έχασε τη ζωή του και δύο τραυματίστηκαν, με αποτέλεσμα να χρειαστεί η αεροδιακομιδή τους με ελικόπτερο.
Τι διαπίστωσαν οι έρευνες
Η Ναυτιλιακή Αρχή της Λιβερίας εντόπισε κοινές αδυναμίες στον σχεδιασμό και στην εκτέλεση των εργασιών. Σε ορισμένες περιπτώσεις πραγματοποιήθηκαν επιθεωρήσεις που θα μπορούσαν να είχαν αναβληθεί, ενώ οι εκτιμήσεις κινδύνου δεν είχαν λάβει επαρκώς υπόψη τις πραγματικές καιρικές συνθήκες, τις κινήσεις του πλοίου και την πιθανότητα να περάσουν μεγάλοι όγκοι νερού πάνω από το κατάστρωμα.
Οι έρευνες ανέδειξαν επίσης ελλείψεις στην προετοιμασία των πλοίων πριν από την κακοκαιρία, στην επιτήρηση των εργασιών και στον περιορισμό της πρόσβασης σε επικίνδυνες περιοχές.
Για τους περισσότερους ναυτικούς, ο κίνδυνος στο να πάει κάποιος στην πλώρη με κακοκαιρία είναι γνωστός. Ακόμη και όταν παρακολουθούνται συνεχώς τις καιρικές συνθήκες, όταν ένα πλοίο πλέει σε κακοκαιρία ένα μεμονωμένο μεγάλο κύμα μπορεί να περάσει πάνω από την πλώρη χωρίς να υπάρχει επαρκής χρόνος αντίδρασης για κάποιον που βρίσκεται στο πρόστεγο. Η έντονη διατοιχιστική ή προνευσταστική κίνηση μπορεί επιπλέον να δυσκολέψει τη διατήρηση της ισορροπίας και την ασφαλή επιστροφή στους προστατευμένους χώρους.
Η αρχή επισημαίνει ότι οι έλεγχοι του εξοπλισμού, των προσδέσεων, των μέσων πρόσδεσης και της στεγανότητας πρέπει να ολοκληρώνονται, κατά το δυνατόν, πριν από την επιδείνωση του καιρού. Όταν οι συνθήκες έχουν ήδη γίνει επικίνδυνες, κάθε εργασία στο ανοικτό κατάστρωμα χρειάζεται νέα αξιολόγηση, με βασικό ερώτημα αν μπορεί να αναβληθεί.
Εφόσον η πρόσβαση κριθεί απολύτως αναγκαία για την ασφάλεια του πλοίου, απαιτούνται τεκμηριωμένη εκτίμηση κινδύνου, έγκριση του πλοιάρχου, αλλαγή πορεία ώστε τα κύματα να έρχονται από την πρύμνη και όχι τη πλώρη, συνεχής επικοινωνία, κατάλληλη επιτήρηση και εξασφαλισμένη δυνατότητα άμεσης επιστροφής σε προστατευμένο χώρο. Όπου απαιτείται, πρέπει να χρησιμοποιούνται ζώνες ασφαλείας και κατάλληλα μέσα συγκράτησης.
Η προειδοποίηση συνδέεται με τις απαιτήσεις του Κώδικα Ασφαλούς Διαχείρισης (ISM Code) και τις διαδικασίες των Συστημάτων Ασφαλούς Διαχείρισης των εταιρειών. Η Αρχή της Λιβερίας ζητά να επανεξεταστούν οι σχετικές διαδικασίες, να αξιοποιηθούν τα διδάγματα των τριών δυστυχημάτων στην εκπαίδευση των πληρωμάτων και να εφαρμόζεται το δικαίωμα διακοπής μιας εργασίας όταν οι συνθήκες μεταβάλλονται ή ο κίνδυνος δεν μπορεί να περιοριστεί σε αποδεκτό επίπεδο.
Εχουν γίνει δεκάδες ατυχήματα επειδή πάνω στον πανικό από κάποιο αλαρμ στην πλώρη ώθησε το πλήρωμα να πάει να δει τι είναι. Η αλήθεια είναι όμως ότι κανένα πλοίο δεν βούλιαξε ποτέ λόγο της εισροής νερού στο κάσαρο π.χ. Χρειάζεται ιδιαίτερη ψυχραιμία και σωστή αξιολόγηση του κινδύνου.
Όταν δεν μπορεί να αποφευχθεί το να πάει το πλήρωμα στην πλώρη, η πρώτη κίνηση θα πρέπει να είναι να αλλάξει το πλοίο πορεία και να έχει τον καιρό από την πρύμνη και όχι την πλώρη. Από εκεί και πέρα, θα πρέπει να είναι μέρα αν γίνεται. Παρόλα αυτά η ασφαλέστερη λύση είναι να πάει το πλήρωμα στην πλώρη όταν πλέον θα έχει περάσει η κακοκαιρία και θα ε΄χει ηρεμήσει η θάλασσα.
