Έχουμε αναφέρει πάρα πολλές φορές ότι το ναυτικό επάγγελμα είναι ένα δύσκολο και ιδιαίτερο επάγγελμα, το οποίο καμία σχέση δεν έχει με τα επαγγέλματα στην στεριά. Σίγουρα όμως δεν είναι όλα μαύρα σε αυτό το επάγγελμα, και σε πολλές περιπτώσεις έχει και πολλά περισσότερα σε σχέση με ένα επάγγελμα της στεριάς. Στο τέλος της ημέρας όμως, αυτό που μετράει είναι τι θέλει ο κάθε ένας.
Ένας ναυτικός μπορεί να λείπει έξι μήνες από το σπίτι και ένας εργαζόμενος στη στεριά να επιστρέφει κάθε βράδυ. Αυτό όμως δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο δεύτερος περνά περισσότερο ουσιαστικό χρόνο με την οικογένειά του. Αυτό είναι κάτι που ανά περιόδους ανοίγει μια συζήτηση που για τους ναυτικούς είναι πολύ πιο σύνθετη απ’ όσο φαίνεται.
Στη μία περίπτωση έχουμε έναν ναυτικό που είναι μπαρκαρισμένος, ο οποίος βλέπει την την οικογένειά του μέσα από μια οθόνη αλλά στην πραγματικότητα χάνει τα πάντα όσο βρίσκεται στη θάλασσα: γενέθλια, επετείους, σχολικές εκδηλώσεις, καθημερινά οικογενειακά τραπέζια, χρόνο με την σύζυγό του, τα παιδιά του, τους γονείς του και τους φίλους του..
Στην άλλη περίπτωση βρίσκεται ένας άνθρωπος που εργάζεται στη στεριά, είναι κάθε βράδυ στο σπίτι, αλλά το τηλέφωνο χτυπά, τα email περιμένουν, οι εκκρεμότητες συνεχίζονται και η πραγματική επαφή με την οικογένεια μετατίθεται συνεχώς για «σε δέκα λεπτά». Άσε που μπορεί να φεύγει από το σπίτι 8 το πρωί και να γυρίζει στις 8 το απόγευμα.
Το ερώτημα που τίθεται είναι απλό:
Έξι μήνες στη θάλασσα ή επιστροφή στο σπίτι κάθε βράδυ; Πού υπάρχει τελικά περισσότερος πραγματικός οικογενειακός χρόνος;
Η απάντηση δεν είναι τόσο εύκολη όσο ακούγεται, και σίγουρα η κάθε περίπτωση και η κάθε ζωή ενός ανθρώπου είναι εντελώς διαφορετική.
Για έναν ναυτικό, η απουσία δεν είναι θεωρητική. Δεν μπορεί να φύγει από τη δουλειά στις πέντε, να οδηγήσει μισή ώρα και να βρεθεί στο σπίτι του. Αν το πλοίο βρίσκεται στον Ειρηνικό, στον Ατλαντικό ή στη μέση του Ινδικού Ωκεανού, η οικογένεια και το σπίτι του μπορεί να απέχουν χιλιάδες μίλια μακριά.
Υπάρχουν στιγμές που απλώς δεν επιστρέφουν. Τα πρώτα βήματα ενός παιδιού, μια σχολική γιορτή, ένα οικογενειακό πρόβλημα, μια ασθένεια των γονιών, μια επέτειος ή τα γενέθλια του παιδιού μπορεί να περάσουν μέσα από μια βιντεοκλήση, εφόσον υπάρχει καλό internet, εφόσον η ώρα βολεύει και εφόσον εκείνη τη στιγμή ο ναυτικός δεν βρίσκεται σε βάρδια, σε φόρτωση ή σε κάποια άλλη απαιτητική εργασία.
Και αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη διαφορά, αφού ο άνθρωπος που εργάζεται στη στεριά, μπορεί να είναι κουρασμένος, αγχωμένος ή ακόμη και ψυχικά καταβεβλημένος όταν επιστρέφει στο σπίτι του, έχει όμως τη δυνατότητα να καθίσει δίπλα στο παιδί του, να φάει μαζί του, να το αγκαλιάσει ή να βρίσκεται εκεί εάν συμβεί κάτι απρόοπτο.
Ο ναυτικός αυτή τη δυνατότητα δεν την έχει.
Η άλλη πλευρά της ζωής του ναυτικού
Υπάρχει όμως και μια πραγματικότητα που συχνά δεν συζητείται. Όταν ο ναυτικός επιστρέψει από το μπάρκο του, μπορεί να βρίσκεται στο σπίτι επί εβδομάδες ή ακόμη και μήνες χωρίς καθημερινό ωράριο γραφείου, μετακινήσεις και επαγγελματικές υποχρεώσεις που τον κρατούν μακριά από την οικογένεια.
Αυτό του δίνει άπλετο ελεύθερο χρόνο να περάσει με την οικογένεια του και τους φίλους του. Μπορεί να κάνει ταξίδια, να πάει εκδρομές, να πηγαίνει κάθε μέρα το παιδί του στο σχολείο, να πηγαίνει να το βλέπει στις δραστηριότητες του και να μην τον ενοχλεί κανένας
Ο χρόνος της απουσίας του όταν ήταν μπαρκαρισμένος δεν γίνεται να γυρίσει πίσω, μπορεί όμως να αναπληρώσει πολλά πράγματα που χάθηκαν. και μάλιστα μπορεί να τα αναπληρώσει σε πολύ σημαντικό βαθμό.
Και εδώ βρίσκεται όμως η πραγματική δυσκολία της ζωής του ναυτικού: ο οικογενειακός χρόνος δεν μοιράζεται φυσιολογικά μέσα στη χρονιά.
Στη στεριά μπορεί να είναι δύο ή τρεις ώρες την ημέρα, στον ναυτικό μπορεί να είναι μηδέν για μήνες και στη συνέχεια ολόκληρες ημέρες μαζί. Ή του ύψους ή του βάθους που λέμε, με την οικογένεια να ζει ουσιαστικά σε δύο διαφορετικούς ρυθμούς.
Η επιστροφή στο σπίτι δεν είναι πάντα τόσο απλή
Υπάρχει επίσης κάτι που γνωρίζουν καλά όσοι έχουν ταξιδέψει για χρόνια. Η στιγμή που ο ναυτικός επιστρέφει στο σπίτι είναι υπέροχη, αλλά μετά από λίγες ημέρες αρχίζει ξανά η καθημερινότητα.
Κατά τη διάρκεια της απουσίας του, η οικογένεια έχει μάθει να λειτουργεί χωρίς εκείνον, με τον άνθρωπο που έμεινε πίσω να χει αναλάβει σχολεία, λογαριασμούς, γιατρούς, υποχρεώσεις και αποφάσεις. Τα παιδιά έχουν δημιουργήσει το δικό τους πρόγραμμα.
Ο ναυτικός επιστρέφει ξαφνικά σε μια ζωή που συνέχισε να κινείται όσο εκείνος βρισκόταν στη θάλασσα και είναι κάτι που σίγουρα χρειάζεται χρόνος για να ξαναβρεθούν οι ισορροπίες.
Και συχνά, όταν αυτές έχουν πλέον αποκατασταθεί, αρχίζει να πλησιάζει η ημερομηνία του επόμενου ταξιδιού. Για πολλούς ναυτικούς αυτή είναι μία από τις πιο δύσκολες πλευρές του επαγγέλματος και δύσκολα αποτυπώνεται σε αριθμούς ή χρήματα.
Τα δώρα δεν αγοράζουν τον χρόνο που χάθηκε
Οι ναυτικοί συνήθως επιστρέφουν από το μπάρκο τους με δώρα για τα παιδιά, τη σύζυγο ή τον σύζυγο και τους γονείς τους. Είναι ένας τρόπος να δείξουν ότι τους σκέφτονταν όσο βρίσκονταν μακριά και πολλές φορές μια αυθόρμητη προσπάθεια να καλύψουν κάτι από τον χρόνο που χάθηκε.
Όμως ένα δώρο δεν αντικαθιστά τα γενέθλια στο οποίο δεν μπόρεσε να είναι παρών. Ούτε μια βιντεοκλήση αντικαθιστά από το να κάθεσαι στο ίδιο τραπέζι. Όλοι το γνωρίζουν αυτό.
Από την άλλη πλευρά, το να επιστρέφεις καθημερινά στο σπίτι δεν έχει ιδιαίτερη αξία εάν όλο το βράδυ το μυαλό σου παραμένει στη δουλειά.
Ίσως λοιπόν η σωστή ερώτηση να μην είναι ποιος έχει περισσότερο οικογενειακό χρόνο αλλά πόσο πραγματικά παρών είμαστε όταν αυτός ο χρόνος υπάρχει.
Για τον ναυτικό το πρόβλημα παραμένει αντικειμενικά δυσκολότερο. Η απόσταση, οι μήνες απουσίας και οι στιγμές που χάνονται δεν μπορούν να αναπληρωθούν πλήρως.
Όταν όμως επιστρέφει στο σπίτι, έχει κάτι που πολλοί άνθρωποι της στεριάς δυσκολεύονται να βρουν: Τον χρόνο.
Και ίσως εκεί βρίσκεται μια μικρή αλλά σημαντική υπενθύμιση για όλους.
Στο τέλος, τα παιδιά πιθανότατα δεν θα θυμούνται πόσο ακριβό ήταν το δώρο που τους έφερες από το τελευταίο ταξίδι ούτε πόσες ακριβώς ημέρες έλειψες.
Θα θυμούνται περισσότερο τις συζητήσεις, τα κοινά γεύματα, τις βόλτες, τις μικρές καθημερινές στιγμές και κυρίως το αν, όταν ήσουν μαζί τους, ήσουν πραγματικά εκεί.
