Περισσότερα από 100 νεότευκτα VLCC αναμένεται να παραδίδονται κάθε χρόνο το 2028 και το 2029, σε ένα κύμα ναυπηγήσεων που η αγορά των δεξαμενόπλοιων έχει να δει από τη δεκαετία του 1970. Οι νέες παραγγελίες συνεχίζονται, την ώρα που οι υψηλοί ναύλοι κρατούν ακόμη και τα μεγαλύτερης ηλικίας πλοία σε εμπορική λειτουργία.
Σύμφωνα με στοιχεία της Hartland Shipping Services, το βιβλίο παραγγελιών αριθμεί πλέον 319 VLCC, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 34% του υφιστάμενου στόλου. Η αναλογία ανεβαίνει στο 42% εάν εξαιρεθούν από τον υπολογισμό τα πλοία που βρίσκονται υπό κυρώσεις.
Η εικόνα των επόμενων μηνών, πάντως, διαφέρει σημαντικά από εκείνη που διαμορφώνεται προς το τέλος της δεκαετίας. Μόλις 20 VLCC προγραμματίζεται να παραδοθούν στο διάστημα από το τελευταίο τρίμηνο του 2026 έως το πρώτο τρίμηνο του 2027, ενώ 138 πλοία του σημερινού βιβλίου παραγγελιών έχουν ημερομηνία παράδοσης από το 2029 και μετά.
Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της αλλαγής, το 2024 παραδόθηκε μόλις ένα VLCC και το 2025 έξι. Αντίθετα, οι προβλέψεις για το 2028 και το 2029 κάνουν λόγο για περισσότερες από 100 παραδόσεις ετησίως. Το ιστορικό ρεκόρ, σύμφωνα με στοιχεία της BIMCO που επικαλείται η Hartland, είχε σημειωθεί το 1974, όταν παραδόθηκαν 116 VLCC.
Το πρόβλημα με τα παλαιότερα πλοία
Η μαζική είσοδος νέων πλοίων δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η διαθέσιμη μεταφορική ικανότητα θα αυξηθεί στον ίδιο βαθμό αφού σχεδόν το 47% των VLCC που βρίσκονται σήμερα σε λειτουργία έχουν ηλικία τουλάχιστον 15 ετών.
Ένα μέρος των νέων παραδόσεων θα μπορούσε επομένως να αντικαταστήσει παλαιότερα δεξαμενόπλοια, ιδιαίτερα εάν αυξηθούν οι διαλύσεις χωρίς όμως μέχρι στιγμής οι πλοιοκτήτες να δείχνουν μεγάλη διάθεση να αποσύρουν τα πλοία τους από την αγορά.
Σύμφωνα με την Banchero Costa, κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2026 οδηγήθηκαν για διάλυση μόλις τέσσερα VLCC, ενώ στο ίδιο διάστημα καταγράφηκαν 172 νέες παραγγελίες. Οι ιδιαίτερα υψηλές αποδόσεις εξηγούν σε μεγάλο βαθμό αυτή τη συμπεριφορά. Όταν ένα παλαιότερο πλοίο εξακολουθεί να εξασφαλίζει σημαντικά έσοδα, η απόφαση για διάλυση γίνεται λιγότερο ελκυστική.
Η Clarksons αποτιμά ένα VLCC ηλικίας 15 ετών στα 165 εκατ. δολάρια, όταν η ενδεικτική τιμή παραγγελίας ενός νεότευκτου βρίσκεται κοντά στα 131,5 εκατ. δολάρια. Η διαφορά οφείλεται, μεταξύ άλλων, στο γεγονός ότι το μεταχειρισμένο πλοίο μπορεί να αρχίσει αμέσως να πραγματοποιεί ταξίδια και να εισπράττει ναύλους, ενώ για το νεότευκτο απαιτείται αναμονή αρκετών ετών.
Μπορεί να επαναληφθεί η κρίση της δεκαετίας του 1970;
Η ιστορική σύγκριση έχει προκαλέσει προβληματισμό, καθώς η μεγάλη αύξηση του στόλου κατά τη δεκαετία του 1970 συνέπεσε με σοβαρή υποχώρηση της ζήτησης για μεταφορά πετρελαίου.
Σύμφωνα με στοιχεία της UNCTAD, μεταξύ 1974 και 1975 το παγκόσμιο θαλάσσιο εμπόριο πετρελαίου μειώθηκε κατά 23%, ενώ η μεταφορική ικανότητα των δεξαμενόπλοιων αυξήθηκε σχεδόν 16%. Ακολούθησε μακρά περίοδος χαμηλών ναύλων, με εκατοντάδες δεξαμενόπλοια να παραμένουν εκτός εμπορικής εκμετάλλευσης.
Οι σημερινές συνθήκες δεν είναι όμως οι ίδιες με την γεωπολιτική ένταση, τις κυρώσεις και τις αλλαγές στις εμπορικές διαδρομές να εξακολουθούν να επηρεάζουν τη ζήτηση για VLCC, ενώ μεγάλο μέρος του στόλου χρειάζεται ανανέωση.
Η Banchero Costa προβλέπει καθαρή αύξηση του στόλου κατά 5,7% το 2027, έναντι μόλις 0,2% το 2025. Την ίδια στιγμή, η επενδυτική τράπεζα Jefferies εκτιμά ότι σημαντικό μέρος των νεότευκτων θα χρησιμοποιηθεί για την αντικατάσταση παλαιότερων πλοίων.
Η τελική επίδραση στη ναυλαγορά θα εξαρτηθεί από το πόσα από τα σημερινά VLCC θα αποσυρθούν, πόσα νέα πλοία θα παραδοθούν σύμφωνα με το πρόγραμμα και πώς θα εξελιχθεί η ζήτηση για θαλάσσια μεταφορά αργού πετρελαίου.
